Firma performansı

239 theses under this subject heading

Master'sOpen AccessTR

Bilgi paylaşımı, entelektüel sermaye ve firma performansı arasındaki ilişkiler

Bilgi paylaşımı son yıllarda yenilik yönetimi literatüründe oldukça dikkat çekmekte ve teorik çalışmalar konuya ilişkin birçok araştırma problemini not etmektedir. Bugünlerde ise bahsedilen en önemli ve özel konulardan biri yenilikçilik kalitesi ve entelektüel sermaye değişkenleri aracılığıyla bilgi paylaşımının firma performansı üzerindeki rolünün açıklanmasıdır. Bu çerçevede araştırmalar bir takım modeller ileri sürmüşlerdir. Buna rağmen, açık ve örtülü bilginin paylaşımı, entelektüel sermaye değişkenleri, yenilikçilik kalitesi ve firma performans değişkenleri arasındaki ilişki hakkında çok az bilgi edinilmektedir. Bu nedenle tez çalışmasının amacı bilgi paylaşımı ve firma performansı arasındaki ilişkiye dair daha doğru bir anlayış geliştirmek üzere ampirik kanıtlar üretmektir. Bu bağlamda, 161 çalışan üzerinde gerçekleştirilen araştırma ile 1) açık bilgi paylaşımının yapı ve insan sermayesini pozitif etkilediği, 2) örtülü bilgi paylaşımının bütün entelektüel sermaye değişkenlerini pozitif etkilediği, 3) yapı ve ilişkisel sermaye değişkenlerinin yenilikçilik kalitesini geliştirdiği, 4) yenilikçilik kalitesinin operasyonel performansı arttırdığı ve 5) operasyonel performansın finansal performansı yükselttiği tespit edilmiştir.

Bilgi paylaşımıEntelektüel sermayeFirma performansı+2
Ali Beydoğan
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Sermaye yapısı firmanın performansı üzerindeki etkisi

Sermaye yapısı işletmelerin iyi performansa ulaşabilmesi için en önemli konulardan birisidir. Bu çalışmanın amacı sermaye yapısının firma performansı üzerindeki etkisinin araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, 2008-2013 yılları arasında Borsa İstanbul'da işlem gören 130 imalat şirketinin finansal verileri panel veri analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Öz sermaye karlılığı (ROE), aktif karlılığı (ROA), pay başına kar (EPS) ve Tobin Q oranı çalışmada bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. Kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (STDTA) ve uzun vadeli yabancı kaynakların aktif toplamına oranı (LTDTA) sermaye yapısı ölçütü olarak bağımsız değişken olarak kullanılırken, satışların büyüme oranı ile firma büyüklüğü kontrol değişkenleri olarak seçilmiştir. Çalışmada, Kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (STDTA) ile Akif karlılığı (ROA), Pay başına kazanç (EPS) ve Tobin Q oranı arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu, ancak Kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (STDTA) ile ROE arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır. Uzun vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (LTDTA) ile ROE, EPS ve Tobin Q oranı arasında anlamlı ve negatif ilişki olduğu görülürken, Uzun vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (LTDTA) ile ROA arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Öte yandan, satışların büyüme oranı ve firma büyüklüğü ile firma performansı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çalışmanın bulgularında, genel olarak sermaye yapısı ile firma performansı arasında negatif bir ilişki olduğu gözlenmektedir.

Firma performansıFirmalarPerformans+2
Abdulkadir Tifow
Anadolu University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessEN

The impact of supply chain integration on firm performance: The food retail sector in Turkey

The concept of supply chain integration and its effects on firm's performance has received many attentions from researchers for some time. Even though, majority of the previous research have found a positive relationship between supply chain integration and firm performance, researchers are still calling for further research to be conducted on the real effects. None of the previous research has concentrated solely on the other parties of supply chain management including retailers and hence, this study researched into the impact of supply chain integration and firm performance of food retailers in Turkey. Two big cities, Eskişehir and Istanbul, in Turkey were selected for this study due to the availability of major food retailers in these cities. Supply chain integration was classified into internal and external; and firm performance was also classified into operational and business performance. Stratified sampling method was used to select the respondents. In total, 216 firms were selected out of which only 208 firms responded to the questionnaire distributed. Structural Equation Model specifically Amos was used to analyse the data since the independent variables were more than one. The study found a positive and significant relationship between internal and external integration, and a significant and a positive relationship between internal integration and firms' operational and business performance. The study also found a significant and a positive relationship between external integration and firms' operational and business performance. Generally, retailers and firms were admonished to practice strong collaboration activities by first managing internal collaborations and extending it to outside partners namely both customers and suppliers. Keywords: Supply Chain Management, Supply Chain Integration, Food retailers, Operational Performance and Business Performance.

IntegrationFirm performanceFood sector+5
Martin Boakye Oseı
Anadolu University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessEN

The effect of smes' performance indicator of business turnover as a dimension of economic growth: Borama case

This study examines the effect of SMEs' performance indicators on business turnover as a dimension of economic growth, in a manner which SMEs can improve their performance for effective contribution to economy Borama city such as utilization local production and social economic condition improvement. Challenges hinder SMEs performance also examines in this study, SMEs in Borama face militating problems while government and other related institutions giving no attention also there is no clear SMEs policy. Financial problem and lack of government support become the main problem blocks SMEs potentials for improving their performance and their contribution to economy in Borama. For that reason, the study used to uncover the effect of SMEs performance indicator on business turnover as a dimension of economic growth in Borama, Primary data gathered from the responses of 211 SMEs operating in Borama. Descriptive statistics conducted to realize demographic characteristics of the main variables, SMEs performance, source of their finance and challenges they face. Further, the researcher investigates the direction and the strengths the relationship between the main variables of the study through regression and correlation analyses. The result of both regression and correlation analysis indicates that SMEs performance indicator of business turnover portrayed negative effect on profitability of the business and Entrepreneurship. Investment, employment and infrastructural development followed SMEs establishment show positive influence SMEs performance indicator of business turnover. Therefore, based on the result of the study, government should give more attention development and support of SMEs in Borama and the country as well. Keywords: SMEs, SME performance, Economic growth, Turnover.

EndorsementEconomic growthFirm performance+2
Mohamed Aden Abdırahman
Anadolu University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessEN

Evaluating the impact of corporate governance on firm performance using board index

In 2013, the CMB at the İstanbul Stock Exchange increased the weight assigned to the Board of Directors component of its Corporate Governance index to 35% from the previous 25%. This did more than underscore the importance the exchange attaches to the role of the Board of Directors in the management of the shareholder' wealth and by extension shaping up the firm. Interpreting this as a recognition of the vital role of the board, I sought to expand on the work of Abdıoğlu and Kılıç (2015) by putting more focus on the role of women in the boards and the effect of the busy chairman as well as the presence of outside directors on the ability of the board to perform their monitoring function. I also employ a different method of evaluating performance (EVA) together with the accounting measures of ROE and ROA, which I regress against the Board index - formulated for the firms included in the BİST 100 index (excluding financial firms). The results reveal a strong positive relationship between the index created and EVA measured performance. Leading to the conclusion that corporate governance is vital in determining the performance of the firm. However, the index did not have any relationship with neither ROA nor ROE measured performance. This contrast points to the difference in the methods used to measure performance.

Firm performanceCorporate governanceCorporate governance index+1
Basıl Oluoch Okoth
Anadolu University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2016
00
DoctorateOpen AccessTR

Bilgi iletişim teknolojileri kullanımı ve firma performansı

Bilgi iletişim teknolojileri (BİT), ilk bilgisayarın 1950'lerin başında kullanılmaya başlanmasından bu yana, oldukça gelişmiştir. BİT'nin kullanımının yaygınlaşması hem bilgi toplama maliyetlerini hem de asimetrik bilgi sorununun önemini azaltmıştır. Bu gelişmeler tüm sektörlerde, verimliliği artırarak ekonomik büyüme için yeni yollar açmış ve BİT'nin firmaların performansı üzerindeki etkisi araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Diğer ekonomilerde hem imalat sanayi hem de hizmet sektörlerindeki firmalar için BİT'nin firma performans göstergesi olan verimliliğe etkisini inceleyen çalışmalar bulunmaktadır. Ancak BİT ve verimlilik arasındaki bağlantıyı inceleyen çalışmalarda, BİT değişkeni olarak genellikle BİT sermayesi kullanılmaktadır. Ayrıca, Türkiye'de, BİT kullanımının firma verimliliğine etkisini inceleyen bir çalışmanın yapılmaması bu çalışmanın çıkış noktası olmuştur. Bu nedenle bu çalışmanın amacı; Türkiye'de firma düzeyinde imalat sanayi ve hizmet sektöründe BİT kullanımının, verimlilik olarak ölçülen firma performansı üzerindeki etkisini araştırmak ve bu etkinin imalat sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar arasında farklı olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaçla, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri ve Girişimlerde Bilgi Teknolojileri Kullanımı İstatistikleri kullanılarak 2009-2013 yılları arasını kapsayan panel veri seti oluşturulmuştur. BİT kullanımının işgücü verimliliğine etkisi, Rassal Etkiler modeli kullanılarak, katma değere etkisi ise, Olley-Pakes metodu kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları hem imalat sanayinde hem de hizmet sektöründeki firmalarda BİT kullanımının işgücü verimliliğini ve katma değeri olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Bilgi İletişim Teknolojileri, BİT, Verimlilik, İmalat Sanayi,Hizmet Sektörü, Türkiye

Bilgi teknolojisiFirma performansıPerformans+2
Gül Güney
Anadolu University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2016
00
Master'sOpen AccessEN

The effect of working capital management on profitability performance of manufacturing firms listed at the Nairobi Securities Exchange:Kenya

The study analyzed the effect of working capital management and profitability performance of manufacturing firms listed at NSE for a period of 2010-2015. Working capital management components were inventory conversion period, accounts receivable collection period, accounts payable period and cash conversion cycle while profitability performance was limited to return on assets. The study used secondary data from manufacturing company's financial statements and Nairobi Security Exchange handbook produced annually due to the easy access and reliability of the data. The researcher conducted descriptive, correlation and regression analysis to evaluate the relationship between dependent and independent variables to achieve the objectives of the study. The study found accounts receivable collection period and the accounts payable period had a positive association with return on assets while cash conversion cycle had a negative relationship at 5% significant level. However, study concluded that the managers of manufacturing firms can increase the profitability performance of their business while reducing cash conversion cycle at the minimal levels and prolonging the accounts payment period. Keywords: Working Capital Management, Average Collection Period, Average Inventory Period, Average Payment Period, Cash Conversion Cycle, and Return on Assets.

Stock exchangeFirm performanceProfitability+7
Sharmarke Abdullahı Alı
Anadolu University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Yönetim kurulu kalite endeksi ve finansal performans ilişkisi

Yönetim kurulu firmaların karar almada en önemli organlarından biridir. Kurulu oluşturan üyelerin firma performansı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Kurul üyelerinin etnik kökeni, bağımsız olup olmama durumu, cinsiyet çeşitliliği ve finansal uzmanlığa sahip olup olmaması firmanın performansını büyük ölçüde etkilemektedir. Literatürde bu unsurların ayrı ayrı ele alınarak birçok kez incelendiği tespit edilmiştir. Fakat ilk kez bir arada inceleyip ele alan kişi ise Bin-Sariman' dır. Yönetim kurulunda bulunan üyelerin firma performansına etkisinin incelenmesi için 2015 yılında Bin-Sariman tarafından bir endeks oluşturulmuştur. Bu endeks Yönetim Kurulu Kalite Endeksidir. Çalışmada Bin-Sariman'ın oluşturduğu endeksten faydalanılmış ve firma performansı üzerine etkileri incelenmiştir. Bu çalışmada Yönetim Kurulu Kalite Endeksinin firmaların finansal performansına etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Borsa İstanbul'da işlem gören 136 adet imalat sanayi firmalarının verilerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın veri setini 2015 – 2018 yılları oluşturmaktadır. Her yıl 3'er aylık dönemler olmak üzere ele alınmıştır. Kullanılan veriler FİNNET veri dağıtım sistemi ve Kamuyu Aydınlatma Platformundan (KAP) ulaşılarak Dinamik Panel Veri Analizi uygulanmıştır. Analizde kullanılan bağımlı değişkenler aktif karlılık (ROA), öz sermaye karlılığı (ROE) ve piyasa değeri/defter değeri (PDDD), bağımsız değişken ise yönetim kurulu kalite endeksi (BDQ)'dir. Kontrol değişkenlerini firma yaşı (FY) ve kaldıraç oranı (KO) oluşturmaktadır. Uygulanan Dinamik Panel Veri Analizi sonuçlarına Yönetim Kurulu Kalite Endeksi aktif karlılık, öz sermaye karlılığı ve piyasa değeri/defter değerini olumlu yönde etkilemiştir. Buna göre BDQ arttıkça ROA, ROE ve PDDD artmaktadır.

Dinamik panel teknikleriFinansal performansFirma performansı+5
Nilüfer Demirci
Hitit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Kurumsal yönetimin; finansman, yatırım kararları ve firma performansı üzerindeki etkisi: BİST kurumsal yönetim endeksinde bir uygulama

İşletmeler açısından, kurumsal yönetimin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Kurumsal yönetim anlayışına sahip işletmelerde, kurumsal yönetim uygulamalarının doğrudan ve dolaylı olarak firma performansı, finansman ve yatırım kararları üzerindeki etkisi bulunmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, kurumsal yönetim uygulamalarının firma performansı, finansman ve yatırım kararları üzerindeki etkisinin araştırılıp incelenmesidir. Bu çalışmada, diğer çalışmalardan farklı olarak kurumsal yönetim puanı da değişken olarak hesaplanmıştır. Bu amaç ile BIST Kurumsal Yönetim Endeksinde bulunan imalat sektöründeki 11 adet işletmenin 2013-2021 yılları arasındaki bilanço ve gelir tablosu verileri kullanılarak finansal oranlar hesaplanmış ve söz konusu veriler panel veri analizi yöntemi ile test edilmiştir.. Yapılan analiz sonucunda, kurumsal yönetimin, firma performansına, finansman ve yatırım kararlarına etkisinin olduğu saptanmıştır.

Borsa İstanbulFinansmanFirma performansı+5
Necati Ergin
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Çevre belirsizliği altında, rekabet stratejileri ile tedarik zinciri stratejilerinin firma performansına etkisi: İMKB imalat sektörü uygulaması

Firmaların daha fazla karlılık ve daha fazla büyüme gibi hedeflere ulaşma gayeleri vardır. Günümüzde firmaların bu amaçlarına ulaşmaları için bir yandan yerli ve küresel rakiplerle rekabet etmeleri gerekmektedir. Diğer yandan da mevcut yapılarını değişen ve gelişen koşullara göre revize etmeleri gerekmektedir. Rekabette ayakta kalabilmek için uzun dönemli rekabetçi yapılarını devam ettirmeleri aynı zamanda tüm kaynaklarını etkin kullanmaları gerekmektedir. Bu durum firmaların rekabetçi bir konum belirlemeleri ve rekabet stratejilerinden kendilerine uygun olan bir stratejiyi belirleyip kullanmalarını gerektirmektedir. Aynı zamanda kaynaklarının etkili kullanımı için de tedarik zinciri sistemi ve buna bağlı olarak da uygun bir tedarik zinciri stratejisi benimsemeleri gerekmektedir.Bu çalışmada Tedarik zinciri stratejileri ve rekabet stratejileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Tedarik ve rekabet stratejileri arasındaki ilişki için firmaların finansal performansına olan etki kullanılmıştır. Ayrıca tedarik zinciri stratejilerini, rekabet stratejilerini ve firma performansını çevre belirsizliğinin etkileyip etkilemediği ölçülmüştür. Ölçme aracı olarak geçerliği ve güvenirliği başka bir ülkede hazırlanıp uygulanmış olan anket soruları kullanılmıştır. Gaziantep'te faaliyette bulunan 12 halıcılık sektörü firmasına pilot anket uygulanmıştır. Anket verileri SPSS 20,0 paket programında analize tabi tutulmuştur. Yeterli güvenirlik değeri sağlandığından İMKB imalat sanayindeki 16 firmaya ikinci pilot uygulama yapılarak ölçek güvenirliği hesaplanmış ve 0,856 bulunmuştur.Ana uygulama İMKB imalat sanayindeki 174 firmaya yapılmış ve 90 tanesinden geçerli anket alınarak analizlere tabi tutulmuştur. Ana uygulama faktör analizine tabi tutularak önce faktörler belirlenmiş ve daha sonra her faktörün güvenirliği hesaplanmıştır. Faktör yükü düşük olan maddeler analizden çıkarılmıştır. Daha sonra araştırma için belirlenen hipotezlerin test edilmesi için yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Bunun için AMOS 20,0 paket programı kullanılmıştır. Kurulan model yapısal eşitlik modeliyle test edilerek modelin doğruluğu belirlenmiştir. Analiz sonucunda; rekabet stratejilerinin tedarik zinciri stratejileri üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Çevre belirsizliği yüksek olduğunda maliyet liderliği stratejisinin ile yalın tedarik zinciri stratejisi kullanımının diğerlerine göre daha yüksek bir etki oluşturduğu, çevre belirsizliğinin düşük olduğu koşullarda ise farklılaştırma stratejisi ile yalın tedarik ve çevik tedarik stratejileri arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Ayrıca yüksek belirsizlikte yalın tedarik zincirinin, düşük belirsizlikte ise çevik tedarik zinciri stratejilerinin firma performansını daha yüksek oranda açıkladıkları görülmüştür.Bu sonuçlar doğrultusunda firmalara belirsizliğin yüksek olduğu koşullarda maliyet liderliği stratejisi ile yalın tedarik zinciri stratejisini kullanmaları ve belirsizliğin düşük olduğu koşullarda ise farklılaşma stratejisi ile çevik tedarik zinciri stratejisini kullanmaları önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Tedarik Zinciri Yönetimi, Finansal Performans, Yapısal Eşitlik Modeli, AMOS, Rekabet Stratejileri, Tedarik Stratejileri, Firma Performansı, İMKB.

Firma performansıPerformansRekabet+6
Yavuz Akçi
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

KOBİ'lerde iç girişimciliği etkileyen faktörler üzerine yapılan ampirik bir çalışma: Konya örneği

Son yıllarda işletmeler yenilik yapmak için sürekli çaba harcamakta ve bu yeniliği meydana getirebilmek için değişik teknikler ortaya koymaktadır. 1980'lerden bu yana daha çok kullanılan ve firma içerisindeki girişimcilik kavramını açıklayan iç girişimcilik kavramı da bunlardan biridir. İç girişimciliğin rutin olmayan faaliyetlerle yenilik yapılması, firma içinde değer yaratılması ve çalışanların şirkete bağlılıklarının artırılmasının sağlanmasında büyük etkileri olduğu ileri sürülmektedir. Bu sebeple iç girişimcilik, küçük ve orta ölçekli işletmeler için son derece önemli olmaktadır. Çalışmanın temel amacı, iç girişimcilik kavramını, iç girişimcilik boyutlarını ve iç girişimciliğin önündeki engelleri geniş bir biçimde açıklamaktır. Ayrıca bu çalışma, Konya ilinde faaliyet gösteren KOBİ'lerin iç girişimciliğe bakış açılarını iç girişimcilik boyutlarıyla irdeleyerek iç girişimciliği etkileyen faktörlerin firma performansı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Anahtar Kelimeler: İç Girişimcilik, İç Girişimciliği Etkileyen Faktörler, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler

Firma performansıGirişimcilerKOBİ+1
Sevgi Uzungil
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2014
00
DoctorateOpen AccessTR

Hizmet işletmelerinde müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicileri ve işletme performansı

Bu çalışma müşteri şikayet yönetimi kalitesinin işletme performansı üzerindeki dual etkisini ölçmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla; öncelikle literatürde ilk defa yer alacak olan müşteri şikayet yönetimi kalitesinin belirleyicileri olan ilgi ve şeffaflık, yetkilendirme ve süreç standardizasyonu faktörleri tanımlanmış, daha sonra da bu faktörler ile müşteri sadakati, örgütsel öğrenme ve işletme performansı arasındaki etkileşim yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmiştir. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesi amacıyla, İstanbul ilinde faaliyette bulunan İşbankası, Yapı Kredi Bankası, Akbank ve Garanti Bankasının şube yöneticilerinden yüz yüze anket yöntemi kullanılarak 200 adet anket toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, araştırma hipotezleri olarak belirlenen 11 hipotezin 7 tanesi kabul edilirken 4 tanesi red edilmiştir. Müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicisi olan süreç standardizasyonuyla iş performansı arasında pozitif yönlü bir ilişki varken, örgütsel öğrenme ve müşteri sadakati arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yine müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicisi olan yetkilendirme faktörü ile örgütsel öğrenme ve müşteri sadakati arasında pozitif yönlü bir ilişki söz konusu iken yetkilendirme ile iş performansı arasında bir ilişki olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicisi olan ilgi ve şeffaflık ile örgütsel öğrenme ve müşteri sadakati arasında pozitif bir ilişki olduğu, ancak ilgi ve şeffaflık ile iş performansı arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Müşteri Şikayet Yönetimi, Müşteri Şikayet Yönetimi Kalitesinin Belirleyicileri, Müşteri Sadakati, Örgütsel Öğrenme, İşletme Performansı.

Firma performansıHizmet işletmeleriMüşteri sadakati+7
S. Süreyya Bengül
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
10
DoctorateOpen AccessTR

Yönetim kurulu yapısının etkinlik, strateji kurma ve firma performansı üzerindeki etkisi: Anadolu 500 şirketleri üzerinde bir araştırma

Yönetim kurulları yönetim tartışmaları içinde, giderek önemi artan bir ilgiyle ele alınan konuların başında gelmektedir. Yönetim kurulları düzenleyici kurumlarca Kurumsal Yönetimin merkezinde yer alırken yapılan akademik tartışmalarda şirketlerin en önemli karar merkezi, işletmenin birçok olayda en önemli temsil organı olarak görülmektedir. Özellikle büyük ölçekli ve halka açık işletmelerde yönetim kurulları kurumsal yönetim uygulamalarının merkezindedir ve temelde önemli bir rol oynar. Bu nedenle yönetim kurulu yapısını etkileyen dinamikleri anlamaya çalışmak oldukça önemlidir. Bu çalışmada gözetilen en temel amaç Türkiye'de bu kapsamda değerlendirilebilecek işletmelerin yönetim kurullarının yapısal özelliklerini Türkiye ölçeğinde ortaya koymaktır. Bunun yanında kurul yapısını belirleyen dinamikler ile kurulların etkinliği ve stratejik kapasiteleri arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Bu amaçla çalışmanın örnek kütlesi olarak, bölgesel eğilimlere de izin vereceği düşünülen Anadolu 500 listesinde yer alan işletmelere yönelik olarak bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında 500 şirketin tamamına ulaşılmış ve bunlardan ankete olumlu yanıt verenler içinde kayda değer 200 işletmenin verileri analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın amacı kapsamında geliştirilen hipotezlerin test edilmesi sonucunda ulaşılan bulgulara göre yönetim kurullarının yapısını belirleyen kurulun üye sayısı, kurulun bağımsızlığı, kurulun cinsiyet dağılımı, kurul üyelerinin mesleki deneyimi ve yaş ortalaması gibi özelliklerin yönetim kurulu etkinliğinde herhangi bir farklılığa yol açmadığı görülmüştür. Yine aynı değişkenlerin yönetim kurullarının strateji geliştirme becerisi üzerinde de herhangi bir farklılığa yol açmadığı anlaşılmıştır. Buna karşılık Yönetim Kurulu etkinliği ile işletme performansı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin varlığı saptanmıştır. Yine işletme performansı ile yönetim kurullarının strateji geliştirme becerisi arasında da güçlü ve olumlu bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yönetim Kurulu, Yönetim Kurulu Yapısı, Kurumsal Yönetim.

EtkinlikFirma performansıISO 500+6
Mustafa Çalışkan
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

İşletmelerin genel ve çevreye yönelik sosyal sorumluluklarının performans üzerine etkileri

ÖZET İşletmeler, değişik çevre faktörleriyle etkileşim içerisinde faaliyet gösterirler. Bu faktörler, işletme faaliyetlerini ve performansını etkileyebilirler. İşletmelerde sosyal sorumluluk içerisinde işletmelerin sorumlu olduğu farklı sosyal sorumluluklar vardır. Bunları devlete, tüketicilere, hissedarlara, tedarikçilere, personele, topluma ve çevreye karşı sosyal sorumluluklar ile kâr maksimizasyonu şeklinde sayabiliriz. İşletmelerin doğal çevreye karşı sorumlulukları, çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde işletmecilik faaliyetlerine devam ettirmesini gerektirir. Özellikle işletmelerin faaliyette bulunduğu bölgede, doğal çevrenin kirletilmesi sonucu işletmeler, çeşitli yasal ve çevreci tepkiler ile karşılaşırlar. İşletmelerin, sosyal sorumluluk anlayışı ile hareket etmelerinin işletme performansını etkileyeceği ileri sürülmektedir. Bu varsayımdan hareketle, işletmelerin ilgili farklı çevrelere yönelik sosyal sorumlulukları ile işletmelerin söz konusu çevreleri ilgilendirecek ya da bu çevreler üzerinde etki edebilecek karar ve politikalarına yöneticilerin yaklaşımları ve işletmelerde sosyal sorumluluk yaklaşımının benimsenmesinin işletmelerin performansına ve doğal çevreye etkisi analiz edilmek istenmiştir. Bu bağlamda, ilgili literatürden yararlanılarak geliştirilen bir anket 13 kamu ve özel sektör işletmesinin alt, orta ve üst düzeyde görev yapan 80 yöneticiye uygulanmıştır. Toplanan bilgiler SPSS (Statistical Package for Social Sciences - Sosyal Bilimler için İstatistiksel Paket) programı kullanılarak bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmanın hipotezleri, frekans, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarında, devlete karşı sosyal sorumluluk ile fmansal performans ve eğitim; tedarikçilere karşı sosyal sorumluluk ile eğitim arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna karşın işletmelerin doğal çevreye karşı sosyal sorumlulukları ile finansal performansları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Firma performansıKurumsal sosyal sorumlulukPerformans+3
Mehmet Dinç
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2004
00
Master'sOpen AccessTR

Tekel ortamından rekabet ortamına geçişte pazar yönlülük ve Türk Telekom uygulaması

ÖZET Dünyada yaşanan hızlı değişimler devletin rolünü değiştirmiş, devletin küçülmesi tezi doğrultusunda devletin elini ekonomiden mümkün olduğu ölçüde çekmesi gerektiği görüşü kabul görmeye başlamıştır. Bu görüş doğrultusunda devletin işletmecilik faaliyetleri önemli ölçüde sınırlandırılmıştır. Devlet, tekel konumundaki alanları da, diğer özel sektör girişimcilerine açarak, tekel konumunda olan işletmeleri de, rekabete ortamına koymuştur. Bu değişim sürecinde yıllardır tekel konumunda olan işletmelerin, rekabetçi pazarlarda faaliyetlerine devam etmesi, bu işletmelerin bu pazarlara uyum için yapısal ve yönetsel açıdan yeniden yapılanmalarını gerektirmiştir. Ancak bu işletmelerin, yeniden yapılandırma çabalarına rağmen yine de yönetsel ve yapısal açıdan rekabetçi ortamlarda etkin ve verimli bir işleyişe kavuşamadığı, rakiplerine göre, pazar yönlülük boyutlarını oluşturan pazar bilgisi, bilgi toplama, bilgiyi yayma ve pazarlara tepki verme konusunda, yetersiz kaldıkları görülmüştür. Bu işletmelerin, rekabetçi pazarlarda rekabet gücünü artırabilmesi, modern pazarlamanın bir gereği olan pazar yönlü bir anlayışı benimsemelerini gerektirmektedir. Araştırmada, tekel ortamından rekabet ortamına geçen Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin bu süreçteki pazar yönlülük konumunu analiz etmek için bir örneklem dahilinde anket uygulanmıştır. Bu anket bulgularına göre, söz konusu işletmenin pazar yönlülük kapsamında rekabet ve performans analizi yapılmış, bu analiz bulguları sonucunda, işletmenin, rakiplere göre performansının ve rekabetçi gücünün yeterli olmadığı pazar yönlülük boyutları açısından ortaya konulmuştur.

Firma performansıPazar yönelimiPerformans+7
Mehmet Aydın
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2004
00
Master'sOpen AccessTR

Gölge bankacılığının Türk bankacılık sektörünün performansı üzerine etkisi

Bankacılık sektörünün bir parçası olan gölge bankacılık, risk yönetimi ve performansa etkisiyle Türk Bankacılık sisteminde yerini almıştır. Bu sistemin, özellikle 2008 Dünya ekonomik krizinden sonra ülkemizde de öneminin arttığı görülmektedir. Bu çalışmada gölge bankacılık türev finansal araçlar, taahhütler, emanet ve rehinli kıymetler vasıtasıyla incelenmiş olup, bankaların 2010 yılı ile 2019 yılları arasında aktif karlılığına, net faiz marjına ve öz kaynak karlılığına etkisi araştırılmıştır. Dinamik panel veri analizi sonuçlarına göre gölge bankacılık uygulamaları bankaları iflas riskine karşı koruduğu gibi karlılık durumlarını da olumlu yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gölge Bankacılık, Bilanço Dışı İşlemler, Banka Performansı, GMM

BankacılıkBankacılık sektörüFinansal performans+4
Berat Aypek
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Belirsizlik ve risk algısının firma performansına etkisi

Günümüzde rekabet sadece firmalar arasında değil aynı zamanda firmaların tedarik ağ yapıları içinde de yaşanmaktadır. Ayrıca tüm bu rekabet koşulları giderek daha fazla belirsizleşen çevre koşulları altında gerçekleşmektedir. Teknolojinin hızla gelişimi, artan rekabet ortamı, müşteri beklenti ve ihtiyaçlarının değişmesi, fiyat farklılıkları firmaların belirsiz ortamda karar almasına (vermesine) ve bunun neticesinde çeşitli riskler ile karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Bu noktada firmalar belirsizlik ve riskin yarattığı yıkıcı sonuçlar ile baş edebilmek ve bunların etkilerini azaltabilmek için çeşitli stratejileri (esneklik, tedarik zinciri görünürlüğü, tedarik zinciri risk uygulamaları) tedarik ağ yapıları ile birlikte geliştirmekte ve uygulamaktadır. Bu bağlamda çalışma; esneklik, çevresel belirsizlik ve tedarik zinciri görünürlüğü kavramları ile risk ve tedarik zinciri risk uygulamaları arasındaki ilişkiyi inceleyerek; bunların işletme performansı üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket uygulanmış (200 firma) ve araştırma hipotezleri "korelasyon" ve "regresyon" analizleri ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; çevresel belirsizlik ile risk, tedarik zinciri görünürlüğü ile tedarik zinciri risk uygulamaları arasında anlamlı ilişkiler bulmanın yanı sıra, tedarik riski ile işletme performansı arasında negatif, tedarik zinciri risk uygulamaları ile işletme performansı arasında pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir.

BelirsizlikBelirsizlik parametreleriFirma performansı+5
Semir Ölmez
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Yeşil tedarik zinciri yönetiminin işletme performansına etkisi ve işbirlikçi iletişimin düzenleyici rolü

Dünya nüfusun artışıyla birlikte insanların çevre üzerindeki etkileri de artmaktadır, doğal kaynaklar giderek daha fazla tüketilmekte ve sürekli çevreye yok olması zaman alan atıklar bırakılmaktadır. Çevreci politikalar çerçevesinde doğayı kirleten atıkların geri dönüşüme uygun olması istenmesi ile birlikte, üretim süreçlerinde geri dönüştürülebilir ürünlerin kullanımı işletmelerin için büyük önem arz etmektedir. Bu da işletmelerin yeşil tedarik zinciri yönetimini uygulamasıyla mümkün olacaktır. İşletmeler yeşil tedarik zinciri yönetimini uygularken işletme performansına nasıl bir etkisinin olacağı araştırılan bir konudur. Bu araştırma da yeşil tedarik zinciri yönetiminin işletme performansına etkisi ve işbirlikçi iletişimin düzenleyici rolü incelenmiştir. Bu çerçevede Gaziantep, Adıyaman ve Kilis'te faaliyet gösteren işletmelerden elde edilen anket verileri Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kurularak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre; iç çevre yönetiminin işletmenin çevresel performansına pozitif etkisi olduğu tespit edilmişken ekonomik performansına etkisi tespit edilmemiştir, tedarikçilerle çevresel iş birliğinin ve müşterilerle çevresel iş birliğinin işletmenin çevresel ve ekonomik performansı üzerinde pozitif etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca yeşil tedarik zinciri yönetimi değişkenleri ile işbirlikçi iletişim değişkenleri arasında yapılan etkileşim sonucunda; iç çevre yönetimi ve tedarikçilerle çevresel işbirliğinin işletmenin çevresel performansı üzerindeki etkisinde işbirlikçi iletişim ortamının düzenleyici rolü olduğu görülmüştür ve tedarikçilerle çevresel işbirliğinin işletmenin ekonomik performansı üzerindeki etkisinde işbirlikçi iletişim ortamının düzenleyici rolü olduğu görülmüştür, geriye kalan etkileşimlerin işletmenin performansı üzerinde düzenleyici rolü olmadığı tespit edilmiştir.

Firma performansıPerformansYeşil tedarik zinciri+3
Muzaffer Alagöz
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Uluslararası ticarette risklerin yönetimi ve firma performansı

Dünya genelinde ekonomik, politik, teknolojik, kültürel ve sosyal birtakım dönüşümler ticari kuralları tamamen değiştirmiştir. Yaşanan bu gelişmeler ticaret, lojistik ve ödeme sistemleri gibi birçok ticari unsurun da hızlı bir şekilde değişmesine yol açmıştır. Ancak her değişim içerisinde kolaylıklarla beraber bir takım yeni riskleri de barındırmaktadır. Dolayısıyla yaşanan değişimlerle birlikte firmaların faaliyette bulunduğu koşullar çok daha karmaşık bir hal almıştır. Bu koşullar firmaları içerisinde bulundukları belirsizlik ortamında daha ihtiyatlı davranmaya zorlamaktadır. Bu noktada stratejik risk yönetimi konusu ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada öncelikle uluslararası ticaretteki risk yönetiminin ve yöneticilerin uluslararası iş bilgisinin, firma performansı üzerindeki etkisinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Ayrıca yöneticilerin uluslararası iş bilgisinin, firma performansı üzerindeki etkisinde uluslararası ticaretteki risk yönetiminin aracılık etkisinin ölçülmesi araştırmanın bir diğer amacıdır. Ancak yapılan literatür taramasında uluslararası ticarette risklerin yönetimine ilişkin bir ölçme aracına tarafımızca rastlanmadığı için literatürde bu boşluğu doldurmak amacıyla bir ölçeğin geliştirilmesi planlanmıştır. Bu kapsamda öncelikli olarak, Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde uluslararası ticaret yapan firma yöneticileriyle görüşme yapılmıştır. Görüşmede bu firmaların uluslararası ticarette en çok hangi risklere maruz kaldıkları ve bu riskleri nasıl yönettikleri ile ilgili veriler toplanmıştır. Daha sonra derinlemesine bir literatür taraması yapılarak ölçek için madde havuzu oluşturulmuştur. Ölçek için belirlenen maddeler alanında uzman akademisyenlerle istişare edilerek anket formu hazırlanmıştır. Hazırlanan anket formu Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren 85 dış ticaret firmasına uygulanarak pilot çalışma yapılmıştır. Pilot çalışma neticesinde ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik açısından uygun olduğu tespit edilmiş ve esas çalışmaya geçilmiştir. Esas çalışmanın evrenini İstanbul Sanayi Odası tarafından belirlenen Türkiye'nin 1000 büyük sanayi kuruluşu içerisinde yer alan firmalar oluşturmaktadır. Çalışmanın analizine ilişkin elde edilen sonuçlara göre uluslararası ticarette risklerin yönetimi ve yöneticilerin uluslararası iş bilgisi, firma performansını anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca yöneticilerin uluslararası iş bilgisinin firma performansı üzerinde etkisinde uluslararası ticaretteki risklerin yönetiminin aracılık rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçların önemli ve özgün olduğu ve literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Firma performansıPerformansPerformans değerlendirme+4
Funda Mermertaş
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Suriyeli göçmen girişimcilerin sosyal sermaye ve girişimcilik eğilimlerinin yenilikçi davranışlara ve firma performansına etkisi: TRC1 bölgesinde bir araştırma

On ikinci yılına giren ve halen devam eden Suriye krizi, ikinci dünya savaşından sonra yaşanan en büyük insanlık dramı olarak nitelendirilmektedir. Türkiye, Suriye krizinden etkilenen ülkelerin başında gelmektedir. Türkiye'ye göç eden Suriyelilerin bazıları günlük yaşamlarını sürdürmek amacıyla kendiişlerini kurmaya yönelmiş ve gün geçtikçe Türkiye'de Suriyeli göçmenler tarafından kurulan firmaların sayısı hızla artmıştır. Literatürde göçmen girişimcilerin başarısında ve hayatta kalmalarında girişimcilerin sahip olduğu sosyal sermaye, girişimcilik eğilimi, yenilikçi davranışlar ve iyi bir performans sergilemeleri son derece önemli etkenler olduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla bu tez çalışması, Suriyeli göçmen girişimcilerin sosyal sermaye ve girişimcilik eğilimlerinin yenilikçi davranışları ve firma performansı üzerindeki etkisinin yanı sıra sosyal sermaye düzeylerinin girişimcilik eğilimleri ve yenilikçi davranışlarının firma performansı üzerindeki ekişini araştırmayı amaçlamıştır. Araştırma kapsamında Safran'ın (2020) Sosyal Sermaye Ölçeği, İşcan ve Kaygın'ın (2011) Girişimcilik Eğilimi Ölçeği, Scott ve Bruce'nin (1994) Yenilikçi Davranış Ölçeği, Wang ve Wang'ın (2012) Operasyonel Performans Ölçeği, Wang, Wang ve Liang'ın (2014) Finansal Performans Ölçeği ve girişimcilerin kişisel özellikleri ve firmalarının özellikleri sorulardan oluşan çevrimiçi anket formu kullanılarak, TRC1 bölgesinde faaliyet gösteren ve Gaziantep Ticaret Odası, Nizip Ticaret Odası, Kilis Ticaret ve Sanayi Odası veya Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı 462 Suriyeli girişimciden veriler toplanmıştır. Anketten elde edilen verilerin değerlendirmesinde, SPSS 26 programı kullanılarak faktör analizi, betimsel istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Suriyeli girişimcilerin sosyal sermaye ve girişimcilik eğilimlerinin yenilikçi davranışları üzerinde ve sosyal sermaye düzeylerinin firmalarının performansı üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Suriyeli girişimcilerin girişimcilik eğilimlerinin ise firmalarının performansı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, araştırma sonucunda, Suriyeli girişimcilerin sosyal sermaye düzeylerinin girişimcilik eğilimleri üzerinde ve yenilikçi davranışlarının firmalarının performansı üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu da saptanmıştır.

Firma performansıGirişimcilerGirişimcilik eğilimi+7
Subhı Kord Arabo
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

İnovasyon kültürü, rekabet stratejileri ve firma yeteneklerinin işletme performansına etkisi

Ekonomik sistem değişiklikleri, küreselleşme, bilgi iletişim teknolojisindeki gelişmeler, tüketicilerin talep yapısının değişmesine ve çeşitlenmesine yol açmıştır. Bu durum işletmelerin, kendi müşterilerinin isteklerini karşılamak ve onlara en iyi hizmeti sunmak için rakip işletmeler ile yoğun bir rekabet ortamına girmesine neden olmuştur. Rekabet, kısa sürede ulusal sınırların ötesine geçmiş, bu nedenle yeni bir küresel ekonomik yapının doğmasına ve bu yapı içerisindeki firmaların farklı stratejiler geliştirmesine zemin hazırlamıştır. İşletmeler, varlıklarını devam ettirmek ve rakiplerinin önüne geçmek adına rekabetçi bir güç arayışı içerisinde hareket ederek, stratejiler üretmektedir. Rekabet stratejileri ile ilgili yaklaşımlar bu gücün meydana gelme durumunu çeşitli sebeplere bağlamıştır. Bu yaklaşımlardan birisi olan kaynak temelli yaklaşım, firmanın gücünün, örgütün sahip olduğu eşsiz ve kolay taklit edilemez yeteneklerden ve inovasyon kültüründen kaynaklandığını savunmaktadır. Bir diğer bakış açısı olan Endüstri temelli bakış ise, güç faktörünü, firmaların iç dinamiklerinden çok dış rekabetten dolayı yapması gereken bir zorunluluk olarak görmektedir. Mücadele edilen pazarda, üstün performans göstermenin yolunun farklılaşmaktan, maliyet liderliğinden veya bir pazar nişine odaklanmaktan geçtiğini ifade etmektedir. Farklı teorilerin düşüncelerini bir araya getiren bu çalışmanın amacı, firmaların inovasyon kültürünün ve rekabet stratejilerinin inovasyon yeteneklerine ve firma pazar performansına doğrundan ve dolaylı etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda inovasyon yeteneklerinin de firma pazar performansına etkisini incelemeye çalışmaktır. Bu doğrultuda araştırma, Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde makine halısı üretimi faaliyetlerini sürdüren firmalar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Firma performansıFirmalarPazar performansı+6
Mehmet Pekmezci
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Firma performans kriterleri üzerinde entelektüel sermayenin etkisi

Küreselleşen dünyamız, teknolojik gelişmeler ve iletişim sektöründeki çok hızlı değişimlerle tam bir bilgi çağı yaşamaktadır. Endüstri çağının en önemli değer unsurları; sermaye, binalar, fabrikalar, makine- teçhizat gibi maddi varlıklardan oluşmaktaydı. Yeni teknolojik gelişmelerin yaşandığı değişen dış çevre faktörleri ve rekabet tanımının küreselleştiği dünyada bilginin önemi hızla artmaktadır. Bilgi ekonomisi ile birlikte, değer ölçütüyle bakıldığında maddi varlıklardan maddi olmayan varlıklara doğru bir geçiş yaşanmaktadır. Bu bilgi temelli maddi olmayan varlıklar, entelektüel varlıklar olarak tanımlanmakta, entelektüel varlıkların değere dönüşmüş biçimi ise entelektüel sermaye olarak ifade edilmektedir. Bu araştırmada, entelektüel sermaye çok yönlü olarak ele alınarak firma performans kriterleri üzerindeki etkisi irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilgi, Entelektüel Varlık, Entelektüel Sermaye, Firma Değeri

Entelektüel sermayeFirma değeriFirma performansı+1
Hasan Yıldız
Altınbaş University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
DoctorateOpen AccessTR

Vekalet teorisi: Firma sahiplik yapısı ve performans ilişkisi Türkiye uygulaması

Yeni fînansal araç ve yöntemleri bünyesine katarak baş döndürücü bir hızla gelişen sermaye piyasalarının, uygun koşul ve miktarda fînansal kaynak sağlamasıyla ortaya çıkan modern firma, firma yönetişimi ve söz konusu kavramları araştıran Vekâlet -Temsil- Teorisi, literatürde oldukça geniş bir çalışma alanı bulmaktadır. Teoriyi oluşturan vekâlet problem ve maliyetleri; temel olarak firmanın sahipliği ile yönetiminin ayrı ellerde toplanmasından, daha açık bir ifadeyle "firma sermaye sahiplerinin (yetki veren), sözleşmeye dayalı bir bağ ile yetkilerini kendi çıkarlarını gerçekleştirmeye yönelik olarak beşeri sermaye sahibi yöneticilere (vekil) devretmelerinden" kaynaklanmaktadır. Ancak sorun, söz konusu problem ve maliyetleri tanımlamaktan çok, nasıl ölçümlenebileceğinde düğümlenmektedir. İncelenen daha önceki çalışmaların rehberliğinde, konunun analizi için en geçerli yöntemlerden birisinin, değişik düzeylerde yetki devrinin görüldüğü farklı sahiplik yapısındaki (halka açık ve halka kapalı) firmaların karşılaştırılarak, performans (kârlılık) değişiminin belirlenmesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada; vekâlet teorisi çerçevesinde firma çıkar grupları arasındaki ilişkiler ve bu ilişkiler sonucu ortaya çıkan sorunlar tartışılarak, firma sahiplik yakısının firma performansı üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığı eğer oluyorsa ne yönde etkisi olduğu, farklı sahiplik yapısındaki Türk firmaları konu edilerek araştırılmaktadır.IV Konunun temelini oluşturan modern firma olgusundan başlayarak firma yönetişimi kavramı, firma çıkar grupları, çıkar gruplarının arasındaki "kendi çıkarını maksimize etme" ilkesinin yol açtığı çatışmalardan kaynaklanan problemler ve canlı bir varlık olarak görülen firmanın devamlılığını sağlamak amacıyla söz konusu problemlerin çözümü için katlanılması gereken maliyetler literatürdeki çalışmalar incelenerek, anlam ve konu bütünlüğünü bozmayacak bir biçimde sunulmaktadır. Uygulama aşamasında ise, firma sahiplik yapısı ve performans ilişkisi temelinde, ilgili literatürle uyumlu değişken ve modeller oluşturulup gereksinim duyulan veriler derlenerek, vekâlet maliyetlerinin Türk firmaları için herhangi bir sorun oluşturup oluşturmadığı, yatay kesit ve panel veri analizleri yardımıyla araştırılmaktadır. Farklı sahiplik yapısındaki Türk firmalarının performansları arasındaki ilişkinin incelendiği uygulama sonuçlan, sahiplik yapısındaki farklılıktan kaynaklanan herhangi bir performans değişikliğine işaret etmemektedir.Anahtar Kelimeler: Vekâlet Teorisi, Vekâlet Problem ve Maliyetleri, Firma Çıkar Grupları, Firma Sahiplik Yapısı, Firma Performansı.

Firma performansıSermaye payıSermaye piyasası+1
Tuncay Turan Turaboğlu
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2002
00
DoctorateOpen AccessTR

Strateji ve endüstrinin firma performansına etkisi: Türkiye'nin öncü sanayi işletmeleri üzerine bir araştırma

Bu çalışma, Türkiye'de firmaların performans farklılaşmasını endüstri yapısı ve rekabet stratejileri bağlamında ele almaktadır. Çalışmada Türkiye'nin öncü imalat firmaları arasında endüstriyel yapı ve uygulanan rekabet stratejilerinin performansı nasıl etkilediği incelenmektedir. Regresyon analizi ve yapısal eşitlik modeli ile yapılan analiz sonuçları, rekabet stratejilerinin endüstri yapısına göre firmalar arası performans farklılaşmasını daha yüksek düzeyde açıkladığını göstermektedir. Araştırma bulgularına göre, endüstriyel yapı unsurları olarak pazar dinamizmi ve ikâme malların tehdidi firma performansını azaltmakta, pazara giriş engeli belirli bir düzeyde arttırmaktadır. Buna karşın, tedarikçilerin pazarlık gücü ve rekabetin şiddetinin firma performansına etkisinin olmadığı görülmektedir. Araştırma sonuçlarından Türkiye'de devlet desteğinin, firma performansı üzerinde, uygulanan stratejilere bağlı olarak, kısmi ve dolaylı bir etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Rekabet stratejilerinin hepsi de belirgin bir şekilde firma performansını pozitif yönde etkilemektedir. Araştırma sonuçları, ayrıca, karma stratejinin tüm stratejiler içerisinde firma performansını en yüksek düzeyde etkilediğini göstermektedir. Karma stratejilerden sonra ise, firma performansını en çok etkileyen rekabet stratejisinin farklılaştırma stratejisi olduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Firma performansı, endüstri, devlet desteği, rekabet stratejileri, karma strateji, Türkiye.

Firma performansıStrateji
Solmaz Filiz Karabağ
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2008
00

Related subjects