Stres hiperglisemisi saptanan çocuklarda yeni nesil dizi analizi yöntemi ile mody nedeni olduğu bilinen genlerin araştırılması

Amaç ve Hipotez: MODY genlerinin belirlenmesi, diyabetin alt tiplerinde hipergliseminin moleküler temelinin daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Fakat bu gen mutasyonlarının stres hiperglisemisine yatkınlık yaratıp yaratmadığı hakkında yeterli klinik bilgi literatürde bulunmamaktadır. Bazı hastalarda strese bağlı hiperglisemi geliştiği halde aynı strese maruz kalan diğer çocuklarda hiperglisemi gelişmeme nedeninin bilinmediği, bunun altta yatan genetik bir etkiye bağlı olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, stres hiperglisemisi saptanan çocuk hastalarda yeni nesil dizi analizi yöntemi ile klinik olarak MODY tanılı çocukların genotipinin saptanması ve stres hiperglisemisine yatkınlık yaratan genetik mutasyonlar ortaya konması amaçlandı. Yöntem: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine ayaktan başvuran veya bu hastanenin Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları servisinde yatarak tedavi görmekte iken kan şekeri en az bir kez 150 mg/dl üzerinde ölçülen, bilinen DM tanısı olmayan, 28 gün-18 yaş arası çocuk hastalar çalışmaya alındı. Stres hiperglisemisi saptanan hastaların demografik özellikleri, ailede DM öyküsü, boy-kilo-TİT-Kan gazı değerleri, primer tanıları, kan şekeri yüksek saptanmadan önce aldığı tedaviler, kan şekerinin normal sınırlara düşme süresi olgu rapor formuna kaydedildi ve hastaların kan örnekleri yeni nesil dizi analizi yöntemi ile incelendi. MODY nedeni olduğu bilinen HNF4A, HNF1A, HNF1B, GCK, CEL, PAX, İPF1, KLF11, NEUROD1, İNS, BLK, ABCC8, KCNJ11 gen mutasyonları taranıp olgu rapor formuna kaydedildi. Bulgular:Çalışmaya 33'ü (% 64,7) erkek, 18'i (% 35,3) kız olmak üzere toplam 51 hasta alındı. Hastaların ortanca yaşı 44 ay (5 ile 204 ay aralığında) idi. Hastaların %43,1 mutasyon saptandı. Polimorfizm saptanan 11 hasta (%21,6), klinik önemi belirsiz değişiklikle saptanan 8 hasta (%15,7) ve hastalık nedeni değişiklik saptanan 3 vaka (%5,9) belirlendi. 1 hastada HNF1A geninde F621C, 1 hastada ABCC8 geninde L461F ve V597I mutasyonu olmak üzere üç yeni missense mutasyon saptandı. Bu hastalarda primer tanılar Wilms TM, pnömoni+büyüme gelişme geriliği+malnutrisyon idi. Sonuç: Stres hiperglisemisi saptanan çocuk hastaların çoğunluğunda (%43,1) MODY mutasyonu saptanmıştır. Birçok popülasyonda olduğu gibi en sık saptanan nedenin HNF1A olduğu gösterilmiştir. Literatürde bu konu ile ilgili yapılmış herhangi bir çalışma bulunmaması stres hiperglisemisinin genetik zemininin aydınlatılması açısından önemlidir. Prospektif olarak geniş moleküler çalışmaların yapılması daha büyük katkı sağlayacaktır.