Davranışsal finans perspektifinden psikolojik önyargılar, kişilik özellikleri ve yatırım davranışı üzerine bir çalışma

Yatırım kararları, insan hayatının en temel ancak en kritik parçalarından biridir. Geleneksel finans, insanların yatırım kararlarında rasyonel davrandığı fikrini savunsa da gerçekliğin bu görüşten uzak olduğu görülmektedir. Davranışsal finans perspektifine göre insanlar yatırım kararlarını verirken tam rasyonalite ile hareket etmezler ve yatırımcıların psikolojik önyargı ve kişilik özelliklerinden etkilenmeleri kaçınılmazdır. Bu nedenle araştırmacılar için yatırımcıların bu önyargı ve kişilik özelliklerinin etkisi altındaki gerçek yatırım davranışlarını anlamak büyük önem taşımaktadır. Mevcut davranışsal finans literatürüne göre, aşırı güven, sürü davranışı ve risk toleransı bu bağlamda küresel olarak en çok çalışılan değişkenlerden bazılarıdır. Ancak, bu değişkenlerin Türk yatırımcıların yatırım davranışları üzerindeki etkisi henüz keşfedilmemiş bir araştırma alanıdır. Ayrıca, bu değişkenler mevcut literatürde yaygın olarak çalışılmış olsa da davranışsal finans çerçevesinde kendini izleme değişkenine ilişkin büyük bir araştırma açığı bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı davranışsal finans çerçevesinde aşırı güven, sürü davranışı, risk toleransı ve kendi kendini izlemenin yatırım davranışı üzerindeki etkisini ve Türk Borsasındaki bireysel yatırımcıların yatırım davranışını analiz ederek var olan araştırma boşluklarını doldurmaktır. Veriler 410 katılımcıdan çevrimiçi anket yoluyla toplanmış ve regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, aşırı güven, sürü davranışı, risk toleransı ve kendi kendini izlemenin Türk yatırımcıların yatırım davranışları üzerinde anlamlı ve pozitif etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Demografik faktörlerin analizi, aşırı güven ve risk toleransının, cinsiyet, yatırım deneyimi ve yatırım hacmi grupları için anlamlı şekilde farklılaştığını gösterirken sürü davranışı ve kendi kendini izlemenin aylık gelir grupları için anlamlı bir şekilde farklılaştığını ortaya koymuştur. Akademik katkılarının yanı sıra bulguların, bireysel yatırımcılar ve finansal kuruluşlar için de yatırım davranışlarını etkileyen faktörlerin derinlemesine anlaşılması açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.