Kamu çalışanlarında göçmen algısı toplumsal kabul ve psikolojik entegrasyon üzerine bir araştırma

Göç, bireyleri ve toplumu her yönüyle etkileyen insanlık tarihi kadar eski sosyolojik bir olgudur. Genel anlamıyla, insanların; çeşitli zorunlu sebeplerin etkisiyle, bireysel veya bireysel olmayan, gönüllü veya zorunlu, geçici ya da sürekli olarak yer değiştirmesidir. İnsanların göç etme nedenleri bulunduğu çağlara göre değişiklikler göstermiştir. İlkel çağlarda göç etme, daha çok doğa ve doğal olayların, afetlerin etkisindedir. Günümüzde ise göç, daha çok ekonomik, kültürel, siyasal ve psikolojik nedenlere bireysel veya kitlesel olarak tezahür etmektedir. Ülke veya bölge sınırları içerisinde yer değiştirme iç göç iken; ülke sınırlarını aşan yer değiştirme hareketi ise dış göç olarak tanımlanmaktadır. Göç etme zorlayıcı sebepler sonucunda oluşmuşsa, bu da zorunlu göç olarak adlandırılmaktadır. Yabancıların yasal prosedürlere uygun başka bir ülkede bulunması düzenli göç olarak değerlendirilirken; yasal olmayan şekillerde başka bir ülkede bulunmaları düzensiz göç olarak adlandırılmıştır. Tarih boyunca Anadolu, göç hareketlerine sahne olmuştur. Türklerin kadim tarihinin beşiği olan Anadolu, tarih boyunca göç hareketlerinin geçiş merkezi veya son durağı olmuştur. Özellikle bu güne yansımaları bakımından Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden başlayıp; Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından sonra da devam eden balkanlardan yapılan göçler; Irak Savaşı sonrası Kuzey Irak'tan yapılan göçler; Bulgaristan'dan yapılan göçler; son olarak da Suriye'deki iç savaş sonrası Türkiye'ye yönelen göçler bunlara örnek olarak verilebilir. Gerek Anadolu'nun jeostratejik konumu itibariyle, gerek tarih boyunca göçebe yaşayan ve son olarak Anadolu'nun anavatan olarak Türkler tarafından benimsenmesiyle, Türk tarihinde göçün ayrı bir yeri vardır. Bu da göçü; tarihsel, siyasi, kültürel, ekonomik ve politik açıdan Türkiye'nin temel meselelerinden biri haline getirmiştir.. Özellikle 2010 yılında Arap Baharı neticesinde başlayan göç dalgası ile sayıları 3,5 milyonu aşan göçmen hareketleri, göç konusunu Türkiye'nin esas meselelerinden biri haline getirmiştir. Bu çerçevede bu tezin özgün amacı, Türkiye'nin tarihi, kültürel ve politik bir meselesi olan göçün ve göçmenlerin halk nezdinde algılanışını ve yorumlanışını ortaya koymaktır. Tez temelde iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde konu ile ilgili kaynak taramasından elde edilen bilgilerle kavramsal ve kuramsal çerçeve açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise ampirik çalışma sonucu elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Kamu çalışanlarının göçmenlerle ilgili algılarını belirlemeye yönelik olan soru önermelerine verdikleri cevaplar, çapraz tablolarda değerlendirerek yorumlanmıştır. Katılımcıların göçmenlerle ilgili görüşlerini yazılı olarak belirttikleri ifadeleri, söylem analizi yapılarak, tablolarda çıkan sonuçlarla birlikte ele alınmıştır. Böylece ülke vatandaşlarına ve ülkede yaşayan diğer insanlara kamu hizmetlerinin ulaştırılmasında önemli bir rolü olan kamu çalışanlarının, göçmenlere ilişkin toplumsal ve bireysel kabul düzeyi ile psikolojik entegrasyon durumları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tez çalışmasının evreni, Ardahan il merkezinde, kamu kurumlarında çalışan memurlardan oluşmaktadır. Evrenden örneklem olarak rastgele seçilen 500 personele anket çalışması uygulanmıştır. Çalışmada, nicel araştırma ve nitel araştırma yöntemi (söylem analizi) birlikte kullanılmıştır. Nicel araştırmada anket çalışmasında elde edilen veriler SPSS 22.00 programında analiz edilmiştir. Söylem analizinde ise uygulanan anketteki 32 ve 33. sorulara verilen yazılı cevaplar özlerine sadık kalınarak tablolaştırılmış ve katılımcıların yazılı ifadeleri açıklanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak şunlar söylenebilir ki: Katılımcılar, göçmenlerin ülkemize sığınmalarına neden olan zorunlu sebeplere bakarak, onların ülkemizde kabul edilmelerini hoş karşılamaktadır. Ancak göçmenlerin bu kalışlarının, onların gelmelerine neden olan zorunluluk durumlarının ortadan kalkmasıyla sonlaması fikrinde mutabık kalınmaktadır. Bu da kamu çalışanlarının göçmenler hakkındaki düşüncelerini geçicilik üzerine bina ettikleri göstermektedir. Çalışma ve iş yaşamı, kültürel entegrasyon, vatandaşlığa alınma, ekonomik etkiler vb. açılardan göçmenlere ilişkin toplumsal kabul ve psikolojik entegrasyon hususunda olumsuz algının varlığından bahsedilebilir. Anahtar Sözcükler: Toplumsal kabul ve psikolojik entegrasyon, göçmen, kamu çalışanı.