Su stresinin azaltılmasında yapraktan bor uygulamalarının kayısı ağaçlarında verim ve meyve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi

Araştırma, su stresine maruz bırakılmış bitkilerde yapraktan bor uygulamalarının etkilerini belirlemek amacıyla 2019 yılında Amik Ovasında (Hatay) yürütülmüştür. Araştırma Mogador çeşidi kayısı ağaçlarında, yapraktan uygulanacak tanık konusu (B0) dışında 3 farklı dozda yapraktan bor B150 (150ppm), B225 (225ppm) B300 (300ppm), elverişli kapasitenin 4 farklı sulama düzeyinde S100, S75, S50 ve S25 (susuz konu), 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Her tekerrür 6 sıradan oluşturulmuştur. Denemede ana konuları; sulama düzeyleri, alt konuları ise, bor dozları oluşturmuştur. Sulamada damla sulama yöntemi kullanılmıştır. Deneme süresince verim, kalite parametreleri ve yaprak bor konsantrasyonu ölçülmüş, bitki su tüketimi, sulama suyu (WUE) ve su kullanma etkinliği (IWUE) hesaplanmıştır. Denemede uygulanan sulama suyu miktarı 179 mm ile 742 mm, bitki su tüketimleri sulama mevsiminde en düşük ve en yüksek 295 mm ve 832 mm arasında gerçekleşmiştir. Sulama ve su kullanma randımanları 3.51-5.18 kg m-3 ile 2.89-4.17 kg m-3 arasında değişmiştir. Bor dozları WUE ve IWUE değerlerinde anlamlı farklara neden olmamıştır. Bitki su tüketimindeki her birim artış verimde ağaç başına ortalama 1.68 kg da-1'lık artışa neden olmuştur. Tam sulama konusu S100 esas alındığında meyve ağırlığı S25 ve S50 konularında sırasıyla %13 ve %3 azalırken, S75 konusunda %2 artmıştır. B0 konusu esas alındığında ise meyve ağırlığı B150, B225, B300 konularında %2, %4 ve %2 oranında arttığı gözlenmiştir. Sulama düzeylerinde ortalama meyve boyu değeri 47.40 mm (S75) ve 42.99 mm (S25); meyve çekirdek ağırlığı değeri 2.41 g (S25) ve 3.04 g adet (S100 ); suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) değerleri 16.13 (S100) ve 12.65 (S25) ile; pH değerleri ise 3.16 (S100) ve 3.30 (S50) arasında gerçekleşmiştir. Bor dozlarındaki artış meyve boyunda ve meyve eninde anlamlı bir farklılığa neden olmamıştır. Ortalama en yüksek çekirdek ağırlığı 2.69 g ile B225 konusunda, en düşük 2.57 g ile B300 konusunda ölçülmüştür. Çiçeklenme dönemindeki bor uygulaması yapraktaki bor konsantrasyonun (ortalama değerlerde) sulama düzeylerine bağlı olarak değişmesine ve sulama düzeyi arttıkça artmasına neden olmuştur. Bor uygulamaları yaprak bor içeriklerinde doz artışına bağlı olarak B225 dozuna kadar artmış B300 dozunda ise azalma eğilimi göstermiştir.