Subaraknoid kanama sıçan modelinde sempatik gangliyonektominin oksidan/antioksidan dengesi üzerine etkisinin araştırılması

AMAÇ: Çalışmamızın hipotezini oluşturan SAK' lı hastalarda postoperatif dönemde yapılacak olan sempatik blokaj, vazospazmı önleyebilir ve vazospazmın yol açtığı oksidan enzimleri azaltarak ve antioksidan sistemleri harekete geçirerek postoperatif dönemde SAK'lı hastaların yaşam kalitesini artırabilir. YÖNTEM: Çalışmamızda toplam 35 adet, ağırlıkları 150-200 gr arasında değişen Wistar cinsi erkek sıçanlar kullanıldı. Ratlar 5 gruba ayrıldı: Grup 1: Kontrol (n=7), Grup 2: Sham kontrol (n=7), Grup 3: SAK (n=7), Grup 4: SAK + Sempatektomi (n=7), Grup 5: SAK + Sham opere (n=7). Deneysel oluşturulan SAK modeli sonrasında sempatektomi yapılarak bu uygulamanın oksidan/antioksidan düzeyleri üzerine etkisi perfüzyon sonrasında elde edilen beyin dokusu üzerinde ELISA yöntemi ile ve plazmada çalışılmıştır. ELISA yöntemi ile oksidan MDA ve antioksidan SOD, CAT, GPx moleküllerinin ve total oksidan (TOS) ve total antioksidan (TAS) düzeyleri ölçülmüştür. BULGULAR: Plazma TOS düzeylerini subaraknoid grupta sham kontrole göre önemli derecede arttı (p<0,05). Diğer taraftan süperior servikal sempatektomi uygulaması tek başına SAK yapılan gruba kıyasla plazma TOS'u önemli ölçüde azalttı (p<0,05). Ayrıca subaraknoid hemoraji plazma TAS düzeylerini sham kontrole göre önemli derecede azalttı (p<0,005). Sempatektomi uygulaması TAS düzeylerini SAH' a göre önemli ölçüde artırdı (p<0,05). Beyin dokusunda subaraknoid hemoraji uygulaması TOS' u sham kontrole göre anlamlı olarak artırdı (p<0,0005) ve sempatektomi uygulaması beyinde TOS' u SAH'a göre anlamlı azalttı (p<0,005). Beyin dokusunda subaraknoid hemoraji uygulaması TAS' ı sham kontrole göre anlamlı azalttı (p<0, 05). Buna karşın sempatektomi uygulaması beyinde TAS'ı SAH'a göre anlamlı artırdı (p<0, 05). Beyin dokusunda SAH uygulanması Sham Kontrol grubuna göre CAT seviyesini istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaltmıştır (p<0,005). Sempatektomi uygulanması ise SAH'a göre beyin CAT düzeyini anlamlı olarak artırmıştır (p<0,05). Plazma örneklerinde çalışılan CAT düzeyleri kıyaslandığında SAH uygulanması Sham Kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır (p<0,005). Sempatektomi uygulandığında ise CAT düzeyi SAH grubuna göre anlamlı olarak artmıştır (p<0,05). Beyin dokusunda SAH uygulanması Sham Kontrole göre GPx değerlerini anlamlı ölçüde azaltmıştır (p<0,05). Sempatektomi uygulanması ise beyin doksunda GPx değerlerini SAH grubuna göre anlamlı olarak artırmıştır (p<0,005). SAH uygulaması Sham Kontrol grubuna göre plazma örneklerinde çalışılan GPx değerlerini istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azaltmıştır (p<0,005). Sempatektomi uygulanması ise tek başına SAH grubuna göre GPx değerini anlamlı ölçüde artırmıştır (p<0,05). Beyin dokusu SOD düzeylerinin ölçümünde tek başına SAH uygulanması Sham Kontrol grubuna göre istatiksel olarak azaltmıştır (p<0,005). SAH grubunda beyin dokusundaki SOD düzeyleri sempatektomi grubuna göre anlamlı şekilde az bulunmuştur (p<0,05). Plazmadan alınan örneklerde çalışılan SOD düzeylerinin değerlendirmesi göstermiştir ki tek başına SAH uygulaması Sham Kontrol grubuna göre SOD seviyelerini istatistiki olarak düşürmüştür (p<0,005). SAH ile birlikte yapılan sempatektomi işlemi ise SOD düzeyini tek başına SAH'a göre anlamlı ölçüde artırmıştır (p<0,005). SONUÇ: Çalışmamızın sonuçlarına göre subraknoid kanamalı hastalarda postoperatif dönemde yapılacak olan sempatik blokaj, serebral vazospazmı ve buna bağlı gelişen serebral iskemiyi önleyebilir. Bu durumda olası sempatik blokaj işlemi ile SAK' ın yol açtığı serebral vazospazm ve serebral iskemi sonucu SAK'lı hastalarda okdisatif strese bağlı meydana gelen hasarları azaltarak postoperatif dönemde hastaların yaşam kalitesi artırılabilir.