Şücaaddin Velî Ocağı Alevî geleneğinde Türk din mûsikîsi

Bu çalışmada, Eskişehir ili Seyitgazi ilçesine bağlı Arslanbeyli köyü merkezli Şücaaddin Velî Ocağı Alevî geleneğinde yer alan Türk din mûsikîsi uygulamaları ve icra edilen eserlerin müzikal özelliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmada, durum çalışması deseninde nitel araştırma yaklaşımı esas alınmıştır. Veri toplama sürecinde, belge incelemesi, mülakat, katılımcı gözlem, video kaydı ve derleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler, içerik analizi, müzikal analiz ve nicel analiz yöntemleriyle ele alınarak araştırmanın amacına uygun bir şekilde metin, tablo, grafik ve notalara dönüştürülmüştür. Nitel veriler emik ve etik bakış açısıyla yorumlanmıştır. Araştırmanın kaynak kişileri olarak belirlenen Şücaaddin Velî Ocağı postnişini ve zâkiri ile yapılan mülakatlarda, topluluğun Tür din mûsikîsi uygulamaları ve Alevî geleneği hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir. Farklı cem erkânlarındaki müzik icraları gözlemlenmiş ve bu icralar video kayıtlarıyla belgelenmiştir. Kaynak kişilerle yapılan derleme çalışmalarında cemlerde icra edilen 54 eser tespit edilmiştir ve bilgisayar ortamında notaya alınmıştır. Araştırma sonucunda, Şücaaddin Velî Ocağı Alevî geleneğinde Tür din mûsikînin rolü ve işlevi, cem erkânında müziğin icra ediliş biçimi, cem zâkirinin rolü ve işlevi, bağlamanın gelenekteki yeri ve önemi tespit edilmiştir. Cem erkânlarında icra edilen nefes, düvaz imam, tevhîd, semah nefesi ve mersiye türündeki eserlerin usûl, makam ve ezgisel özellikleri ortaya konmuştur. Bu çalışma, ocak sistemini dikkate alarak, Alevî gelenekte cem erkânında icra edilen mûsikîyi ele alan ve Türk din mûsikîsi alanında gerçekleştirilen ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır. Araştırma kapsamında, cem erkânlarında icra edilen 30 yeni eser ilk kez kayıt altına alınmıştır. Bu çalışmanın, alana önemli katkılar sağlayacağı ve ilgili literatüre özgün bir kaynak oluşturacağı öngörülmektedir.