Sudan'da Mehdi Devleti'nin kuruluşu ve yıkılışı (1881-1899)

Bu çalışma, 1881-1898 yılları arasında Sudan'daki hüküm süren Mehdi Devleti üzerine odaklanacaktır. Bu devlet, 19. yüzyılın son çeyreğinde, Mehdi adıyla bilinen Muhammed b. Abdullah tarafından kurulmuştur. İç ve dış etkenlerin bir araya gelmesiyle Mehdi Devrimi'nin başarısına yardımcı olmuştur. Muhammed Ahmed el-Mehdi'nin hayalindeki devlet sadece Sudan'ı ele almak değil, aynı zamanda tüm dünyayı içine alacak büyük bir İslam devleti oluşturmaktır. Mehdinin o zamandaki büyük makamlara gönderdiği mektuplarda büyük devlet hayalleri ihtiva etmektedir. Mehdi, yeni devletinin temellerini belirledikten sonra uzun yaşamamış, Hartum şehrini ele geçirmesinden sonra 22 Haziran'da vefat etmiştir. Muhammed Mehdi'nin vefatından sonra Abdullah b. Muhammed et-Teayşi halefi olarak iktidara gelmiştir. Muhammed Mehdi'nin politikasını sürdürmeye devam etmek isteyen Abdullah b. Muhammed b. Abdullah el-Teayşi büyük çabalarına rağmen iç çekişme ve komşu devletlerle girdiği savaşlardan dolayı Muhammed el- Mehdinin büyük hedeflerini gerçekleştirememiştir. Mehdi devleti Mısır ve Kızıldeniz'deki İngilizlerin çıkarlarını tehdit eden bir devlet olması nedeniyle İngiltere'yi rahatsız etmiştir. Bu sebepten Mehdi devletini ortadan kaldırmak için hazırlanmaya başlamıştır. Bu şekilde Mısır hükümetiyle ittifak kurarak Mehdi devletine son vermişlerdir. Böylece Sudan, İngiliz -Mısır ortak yönetimi olarak bilinen yeni bir döneme girmiştir.