Süper antijen niteliğindeki stafilokok toksinlerinin ve protein A'nın kronik sinuzit etiyolojisindeki rolünün incelenmesi

Süper antijen niteliğindeki stafilokok toksinlerinin ve protein A?nın kronik sinüzit etyolojisindeki rolünün incelenmesi Kronik sinüzit, 12 haftadan uzun süren nazal ve paranazal mukozanın semptomatik inflamasyonudur. Kronik sinüzit, hastanın yaşam kalitesini düşüren ve tedaviye direnci nedeniyle yüksek maliyetlere yol açan bir hastalıktır. Kronik sinüzitin oluş mekanizması tam bilinmemekle beraber bakterilerin bu olayda en önemli rolü oynadıkları düşünülmektedir. Son yıllarda nazal mukozaya kolonize olmuş S.aureus tarafından oluşturulan süper antijen özelliği gösteren toksinlerin sinüzit ile ilişkili inflamasyonun gelişiminde rol oynadığı konusunda hipotezler ileri sürülmüştür. Ayrıca S.aureus?ta bulunan protein A (SpA)?nın nazal dokuda histamin salınımına yol açması lokal allerjik reaksiyonlara neden olmaktadır. Bu etkileri nedeniyle S.aurues?un kronik sinüzit gelişiminde en önemli rolü oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada, kronik sinüzitli hastalardan ve kontrol grubundan alınan endoskopik sinus biyopsi örnekleri ile burun sürüntüsü örneklerinde S.aureusbulunma sıklığı, izole edilen bakterilerde süper antijen niteliği gösteren toksin genlerinin varlığı, ayrıca bu bakterilerde SpA bulunma sıklığı ve düzeylerinin incelenmesi ve bu parametrelerin kronik sinüzit gelişimindeki rollerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kronik sinüzitli hastalardan alınan 30 biyopsi örneğinden 6?sında (%20) S.aureus üretilmişken, kontrol grubu örneklerinin hiçbirinde S.aureus üretilememiştir. Kronik sinüzitli 210 hastanın burun sürüntü örneğinin 44?ünde (%21), kronik sinüziti olmayan 442 hasta örneğinin ise 50?sinde (%11) S.aureus üretilmiştir. Hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek sayıda bakteri izole edilmiş ve aradaki fark önemli bulunmuştur. Realtime PCR yöntemiyle kronik sinüzitli hastalardan soyutlanan 50 S.aureus suşunun 27?sinde (%54) enterotoksin A, 16?sında (%32) enterotoksin B, 8?inde (%16) enterotoksin C ve 8?inde (%16) enterotoksin D geni saptanmışken, kontrol grubundan soyutlanan 50 S.aureus suşunun 23?ünde (%46) enterotoksin A, 12?sinde (%24) enterotoksin B, 7?sinde (%14) enterotoksin C ve 7?sinde (%14) enterotoksin D geni bulunmuştur. Hasta grubunda dört enterotoksin tipide daha fazla bulunmuş ancak kontrol grubu değerlerine göre bu fark istatistiksel anlamda önemli bulunmamıştır. Hasta grubundan izole edilen bakterilerde TSST-1 gen varlığı % 20 oranında bulunurken bu oran kontrol grubu bakterilerinde % 46 oranında bulunmuş ve bu fark önemli görülmüştür. Enzim immuno assay yöntemiyle hasta grubundan soyutlanan S.aureus suşlarının % 88?inin, kontrol grubundan soyutlanan S.aureus suşlarının ise % 90?ının SpA yaptığı saptanmış ve aradaki farkın önemsiz olduğu bulunmuştur. Hasta grubu stafilokoklarının üst sıvılarında ortalama 1171 pg/ml SpA bulunmuşken, kontrol grubu bakterilerinde bu değer 1248 pg/ml olarak belirlenmiş ve aradaki farkın önemli olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak kronik sinüziti olan hastaların endoskopik sinus biyopsisi ve burun sürüntüsü örneklerinden kontrol grubuna göre daha yüksek sayılarda S.auerus üretilmiş ancak hastaların çoğundan bu bakteri soyutlanmadığı için bu bakterinin çok sayıdaki etken mikroorganizmadan sadece biri olduğu sonucuna varılmıştır. Hasta ve kontrol grubundan izole edilen stafilokoklarda saptanan enterotoksin ve TSST-1 geni bulunuş sıklığına göre bu ekzotoksinlerin de kronik sinzuit gelişimi için mutlaka gerekli olmadıkları anlaşılmıştır. Aynı şekilde bu bakterilerde belirlenen SpA bulunma oranları ve düzeylerine göre, SpA?nın kronik sinüzit gelişimi için mutlak bir şart olmadığı görülmüştür. Süper antijen niteliğindeki ekzotoksinlerin ve SpA?nın ortamda bulunması durumunda fizyolojik etkileri ile hastalık tablosunun alevlenmesine ve tablonun ağırlaşmasına neden olabilecekleri düşünülmüştür.