Süperior servikal gangliyonektomi uygulanan sıçanlarda trigeminal nükleus c-fos aktivitesinin ve mast hücre sayısı ve içeriklerinin değerlendirilmesi

Migren baş ağrısı, toplumsal maliyeti fazla olan ve etkili tedavilere gereksinim duyan en sık görülen ağrı sendromlarından birisidir. Dura mater sinirler tarafından yoğun bir şekilde innerve edilmiştir ve çok sayıda mast hücresi tarafından kuşatılmıştır. Trigeminal nositeptif aktivasyondan dolayı dura materde meydana gelen nörojenik inflamasyonun migren patofizyolojisinde rolü olduğu düşünülmektedir. Ayrıca migren sempatik yetmezlik ile de ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada, kısa süreli sempatektominin dura mater mast hücre sayısı ve trigeminal nukleustaki c-fos ekpresyonu üzerine etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Deneylerde 20 erkek sıçan kullanılmıştır. Birinci grup sempatektomize; anestezi altında boyun orta hat boyunca kesilerek sol süperior servikal sempatik gangliyon çıkarıldı. Anesteziden uyandıktan sonra sıçanlara kendi kafeslerinde beş gün boyunca yeterli yiyecek ve su verilerek takip edildi. İkinci grup sham opere; gangliyon ve sinirlere dokunuldu fakat çıkarılmadı. Üçüncü grup kontrol; hiçbir uygulama yapılmadı. Dördüncü grup, pozitif kontrol; c- fos ekspresyonunu indüklemek için iki farklı model kullanıldı. Birinci modelde nazal mukozaya % 5' lik 50 µl formalin uygulandı ve ikinci modelde 0,3 ml non-heparinize otolog kan tüberkülin şırınga ile bir dakika boyunca sisterna manga içine enjekte edildi (1 ml).Sıçanlar anestezi altında önce fosfat tampon (PBS) solüsyonu daha sonra da % 4' lük paraformaldehit kullanılarak intrakardiyak perfüze edildi. Dura mater toluidin mavisi ile boyandı ve beyin sapı c-fos için indirek immünohistokimyasal olarak işaretlendi. Verilere Kruskal-Wallis testi uygulandıktan sonra Dunn `un çoklu grup karşılaştırmaları testi kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı. Sempatektomi, dura materde, hem ipsilateral hem de kontralateral tarafta mast hücre sayısını anlamlı derecede artırdı (p<0,01) ve trigeminal nukleusta aynı tarafta c-fos ekpresyonunu da anlamlı derecede artırdı. Kısa süreli sempatektominin neden olduğu mast hücre sayısında meydana gelen değişme, mast hücre-sinir etkileşiminin ve nörojenik inflamasyonun bir kanıtıdır. Mast hücre sonuçları ile birlikte trigeminal nukleustaki c-fos aktivitesi, süperior servikal gangliyonektominin deneysel migren modeli olabileceğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: Migren, Dura mater, sempatektomi, mast hücresi, c-fos