Doubtful fictions: The scepticism of humour in the English literary canon, 1379-1767

Bu tez, geç Ortaçağ'dan başlayarak on sekizinci yüzyıl ortalarına kadar gelişen süreçte İngiliz edebiyatında mizahın septik (kuşkucu) açılımlarını edebi nominalist bir perspektiften ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, mizahın bir insani olanak olduğu fikrinden yola çıkılarak birinci bölümde onun ontolojik, tıbbi ve bilişsel açılardan düşünsel kökenleri ele alınacaktır. Buradan hareketle Sokrates öncesi düşünürlerin doğa felsefeleri, Hippokratik tıp doktorları ile ardıllarının mizaç hakkındaki tıbbi belirlemeleri ve son olarak da mizaçın Aristotelesçi ve post-Aristotelesçi bağlamlarda nasıl bir bilişsel yeti olarak tanımlandığı ele alınacaktır. İkinci bölüm, İngiliz mizahına özcü bir yaklaşımı terk ederek, bunun yerine mizahın bilişsel bir yeti olarak ele alındığında, onun septik potansiyellerini en belirgin biçimde İngiliz mizahında kendisini gösterdiği düşüncesini savunacaktır ve bunun İngiliz mizah kullanımı ile septik düşünce ve hayal gücü arasındaki direct devamlılığı ele verdiği düşüncesi savunulacaktır. Bu bağlamda üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerde sırasıyla Chaucer'ın en önemli şiirlerinden olan House of Fame'i, Ben Jonson'ın Every Man in His Humour ile Every Man out of His Humour isimli oyunları ve Laurence Sterne'ün Tristram Shandy isimli romanındaki mizahi anlam yaratım süreçleri incelenecektir. Bu bölümlerde, bu eserlerin her birinin kendi dönemlerinde cereyan eden epistemolojik krizlerin edebi ifadesi olduğu ve bu doğrultuda kültürel, sosyal ve düşünsel tümelleri reddedettiği, yoksaydığı, ya da yıkmaya çalıştığı düşüncesi savunulacaktır. Böylelikle, bu dört temel metnin olumsal, çıkarımsal olmayan ve tutarsız anlatımlarının/yapılarının altında aslında epistemik bir kuşkunun yattığı ve bu kuşkunun mizahi bir biçimde dile getirildiği düşüncesi savunulacaktır. Sonuç olarak, bilişsel bir yeti olarak mizahın insan düşüncesinin septik eğilimlerini ifade etme olanağını içinde barındırdığı ve İngiliz mizahının bu septik olanağı incelenen eserlerde tutarlı bir nominalist perspektiften geliştirdiği düşüncesi savunulacaktır. Varılan bu sonucun önemi ise, İngiliz mizah edebiyatının İngiliz mizacının kendine içkin mizahını değil, mizahın septik potansiyelini İngiliz edebiyat kanonun biricik bağlamında üretiyor oluşu ve dolayısıyla bu septik mizahın var oluşu ve varlığı anlamak için tümel soyutlamalara değil tikel var oluşlara kesintisiz bir biçimde dikkat çekiyor oluşudur.