Sürdürülebilir kalkınmada çevresel kamu mali politikalarının etkileri: Seçilmiş OECD ülkeleri üzerine ampirik bir analiz

Sürdürülebilir kalkınma kavramı; çevre, ekonomi ve sosyal boyutuyla geniş bir alanı kapsamaktadır. Günümüzde sürdürülebilir kalkınmanın, ekonomik boyutundan ziyade çevresel boyutu üzerinde durulmaktadır. Özellikle son yıllarda iklim değişiklikleri ve küresel ısınma gibi olumsuz gelişmeler ile çevresel sürdürülebilirlik için yapılabileceklerin daha fazla ön planda olduğu görülmektedir. Küresel arenada birçok ülkenin, sürdürülebilirlik için çevre sorunlarını önlemeye yönelik faaliyetlerde bulunduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, günümüzde sürdürülebilir kalkınmanın çevresel olarak sağlanması konusunda yaşanan endişeler doğrultusunda, çeşitli kamu mali politikalarının çevre sorunlarını gidermede ne derece etkili olduğunu ampirik olarak araştırmak ve elde edilecek sonuçların ışığında, bazı mali politika önerilerinde bulunmak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda 24 OECD ülkesi için 1995-2021 döneminde kamu mali politika araçlarının çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi ampirik olarak araştırılmıştır. Çalışmada çevre vergileri, çevre koruma harcamaları gibi mali araçların çevre kirliliğinin bir göstergesi olan ekolojik ayak izi üzerindeki etkileri farklı modeller ile analiz edilmiştir. Daha açık bir ifade ile bu çalışmada çevre vergileri, çevre koruma harcamaları, ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji tüketiminin ekolojik ayak izi üzerindeki etkiler araştırılmıştır. Ampirik araştırma sonuçları çevre vergileri ve yenilenebilir enerjinin ekolojik ayak izini azalttığına, ekonomik büyümenin ekolojik ayak izini artırdığına ve son olarak çevre koruma harcamalarının istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığına işaret etmektedir. Dolayısıyla çevre vergileri ve yenilenebilir enerjinin çevresel kirliliği azaltarak çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkılarının olduğunu söyleyebiliriz. Daha açık bir ifade ile ampirik sonuçlar, seçilen mali araçlardan çevre vergilerinin çevre kirliliğini azaltıcı ve çevresel sürdürülebilirliği sağlayıcı etkisini kanıtlamaktadır. Bu sonuç, kamu mali araçlarından çevre vergilerinin çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında önemli olduğunu göstermektedir. Sonuçlara göre yenilenebilir enerjinin de çevre sorunlarını iyileştirici bir etki yaratarak çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında etkili olduğunu söylemek mümkündür. Yine ampirik sonuçlara göre ekonomik büyümenin çevresel kirliliği arttırarak çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasını engellediğini; çevre koruma harcamalarının ise beklenenin aksine çevre üzerinde etkili bir politika aracı olmadığını söylemek mümkündür.