Sürdürülebilir kalkınmada ticaret amaçlı yardımlar: Almanya'nın ticaret amaçlı yardımlarının belirleyicileri üzerine ekonometrik bir analiz

Bu çalışmada, kalkınma yardımlarının önemli ve yükselen bir bileşeni olan ticaret amaçlı yardımlar (TAY), geleneksel donör ülke perspektifinden incelenmiştir. Almanya, dünyada 2002 yılından bu yana en fazla ticaret amaçlı yardım sağlayan ikinci ülke konumundadır. Almanya'nın, yardımlarındaki belirleyicileri açıklamaya yönelik panel veri sabit etki yöntemi kullanılarak 2002 ile 2021 yılları arasında en çok yardım yaptığı 23 ülke analiz edilmiştir. Test edilen yedi bağımsız değişken kapsamında iki ayrı ekonometrik model oluşturulmuştur. Almanya'nın ticaret amaçlı yardımlarda sadece kendi çıkarı veya yardım alan ülkelerin ihtiyacı temelinde hareket etmediği, hibrit bir karaktere sahip olduğu görülmüştür. İhracat, kişi başı gelir, işsizlik oranı, beklenen yaşam süresi ve nüfus değişkenleri ile Almanya'nın ticaret amaçlı yardımları arasında istatistiksel olarak pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Almanya, kendi ihracatının yüksek olduğu ülkeler yanında; kişi başı geliri yüksek, beklenen yaşam süresi yüksek, işsizlik oranı ve nüfusu fazla olan ülkelere daha fazla yardım yapmaktadır. Diğer yandan, alıcı ülkeye olan doğrudan yabancı yatırım miktarı ve doğal kaynaklar gelirinin milli gelire oranının, Almanya tarafından yapılan ticaret amaçlı yardım miktarı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kalkınma iş birliği, Kalkınma yardımı, Ticaret amaçlı yardım, Geleneksel donör, Yardım motivasyonu