Sürdürülebilir su-enerji-gıda bağlamında topraksız tarım için zeytin karasuyunun döngüselliği

Tezin amacı, çevreye doğrudan deşarj edildiğinde yüksek organik kirliliğe yol açan ve arıtılması maliyetli olan zeytin karasuyunun, topraksız tarım sistemi ile roka (Eruca sativa) bitkisi yetiştirilmesinde potansiyel bir gübre kaynağı olarak kullanımının ve bitkinin su arıtma veriminin değerlendirilmesidir. Rokalar, ham zeytin karasuyu (Ham ZK), ön işlemden geçirilmiş zeytin karasuyu (KA-ZK, FA-ZK) ve bir adet kontrol besin solüsyonu kullanılarak derin su kültürü (Deep Water Culture) sisteminde yetiştirilmiştir. Rokaların büyümesi ve topraksız tarımdan sonra zeytin karasuyunun çevresel parametreleri değerlendirilmiştir. Çalışmada, 1200 µS/cm ve 600 µS/cm başlangıç değeri olmak üzere iki farklı elektriksel iletkenlik (EC) seviyelerinde deney setleri oluşturulmuştur. Her iki başlangıç elektriksel iletkenlik değerinin bitki büyümesi üzerinde farklı etkiler yarattığı gözlemlenmiştir. 600 µS/cm başlangıç EC seviyesinde en iyi büyüyen grup FA-ZK olmuştur. Topraksız tarım sonrası zeytin karasuyunun çevresel parametrelerinde ise Türkiye'nin çevresel mevzuatına göre, yalnızca KA-ZK, FA-ZK çözeltilerinin kimyasal oksijen ihtiyacı, yüzey sularına deşarj için belirlenen çevresel sınır değerlerinin biraz üzerinde kalmıştır. Bu durum, zeytin karasuyunun topraksız tarımda roka yetiştiriciliğinde ön işlemden geçmiş zeytin karasuyunun kullanılabilirliğini ve tekrar değerlendirilebilmesini sağlamaktadır. Sonuçlar 4 farklı makine öğrenimi yöntemi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Yapılan analizlerde, yaş yaprak ağırlığını en doğru şekilde tahmin edip düşük hata oranı veren yöntem Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) olmuştur.