Suriye lehçesi ve Türkiye Türkçesindeki deyimlerin karşıtsal analizi

Bu çalışmada dilin en önemli unsurlarından biri olan deyimler ele alınmıştır. Çalışmada Türkiye Türkçesindeki deyimlerle Arapçanın lehçelerinden biri olan Suriye lehçesindeki deyimler karşıtsal analiz yöntemiyle ele alınmış, Suriye lehçesindeki deyimler anlamsal ve biçimsel açılardan Türkçedeki eş değerleriyle karşılaştırılmıştır. Dil, günden güne büyüyen ve gelişen bir canlıdır. (Akar, 2010, s.17). Dolayısıyla Arapça da diğer diller gibi siyasi, coğrafi, dini nedenlerden dolayı değişime maruz kalmıştır. Bununla birlikte günümüzde kullanılan Arapça lehçeleri beş veya altı kategori altında sınıflandırılmış olmakla birlikte bir ülkenin içinde veya bir şehrin içinde bile farklılık gösterebilmektedir. Ne var ki Arap ülkelerinde onlarca farklı lehçe bulunmasına rağmen bu lehçeler, çok az sayıda araştırmaya konu olmuştur. Standart dile verilen önem kadar o dilin lehçelerine önem verilmemesi olgusuna hemen hemen bütün kültürlerde ve dillerde rastladığımız gibi Arapçada da şahit olmaktayız. Bu bağlamda lehçelerin önemini ortaya koymak, Suriye lehçesinin zenginliğini tanıtmak ve coğrafi konumu itibariyle Türkiye ve Suriye'nin dil açısından kültürel etkileşimini ortaya koymak amacıyla Türkiye Türkçesindeki deyimler ile Arapçanın Suriye lehçesindeki deyimler karşıtsal analiz yöntemi ile ele alınmıştır. Araştırmada betimsel (tarama modeli) yöntem kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırma, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemeye yönelik niceliksel ve ilişkisel bir çalışmadır. Araştırmanın genel amacı; Suriye lehçesi ve Türkiye Türkçesindeki deyimleri karşılaştırma yoluyla inceleyerek iki dil arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların incelenmesidir. Karşılaştırma yoluyla Türkçe ve Suriye lehçesinin deyimlerini ele aldığımız bu çalışma, aynı coğrafyayı paylaşan insanlar tarafından Türkiye Türkçesi ve Suriye lehçesinin öğrenilmesi ve öğretilmesi açısından büyük bir önem arz etmektedir. Ayrıca çalışma, Türkçe öğrenimi gören Suriyeli öğrencilerin karşılaşabilecekleri güçlükleri aşabilmeleri için kolaylık sağlayacaktır. Türkiye Türkçesi ve Arapçanın Suriye lehçesi arasındaki farklılıklar ve benzerliklerin deyimler açısından irdelenmesi, henüz bu alanda yeterli derecede çalışmanın yapılmamış olmasından dolayı akademik düzeyde dilbilim çalışmalarına önemli katkılar sağlayağı düşünülmektedir. Suriye lehçesindeki deyimler ile Türkçedeki deyimlerin birbirine büyük oranda benzerlik göstermesi, her iki dilin birbirinden deyim konusunda büyük ölçüde etkilendiğine işaret etmektedir. Türkiye'nin ve Suriye'nin yakın geçmişte uzun bir süre Osmanlı imparatorlüğünün yönetimi altında olmalarından kaynaklanan kültürel yakınlaşmadan dolayı, kültürün dil üzerindeki etkisinin ne kadar büyük olduğu bu çalışmayla bir kez daha ortaya çıkarılmış olmaktadır.