Suriye'nin rakka valiliğinde kuraklık değerlendirmesi ve izleme çalışması

İklim değişikliğinin en ciddi etkilerinden biri olan kuraklık, özellikle Ar-Rakka (Suriye) gibi çatışmadan etkilenen tarımsal bölgelerde önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, istatistiksel ve CBS tabanlı yöntemlerle desteklenen uydu kaynaklı yağış ve vejetasyon göstergelerini kullanarak kuraklık dinamiklerini ve bitki örtüsünün tepkisini analiz etmektedir. CHIRPS aylık yağış verileri (1981–2024) SPI3 hesaplamasında, MODIS NDVI verileri (2002–2024) ise bitki sağlığının değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Ön-arındırma uygulanarak yürütülen Mann– Kendall ve Sen eğim testleri, yıllık değişkenliğe rağmen yağış veya vejetasyon yeşilliğinde uzun vadeli anlamlı bir eğilim göstermemiştir. Çapraz korelasyon analizi, NDVI'nın yağışa bir ila üç ay gecikmeli tepki verdiğini ortaya koymuştur. VCI ve VHI analizleri, 2019'daki nemli koşullar ile 2021'deki şiddetli kuraklık arasında belirgin farklarla güçlü mekânsal heterojenlik göstermiştir. Gecikmeli SPI ve NDVI değerleri, kısa vadeli kuraklık tahmini için Random Forest ve XGBoost modellerinde kullanılmış ve bu modeller orta düzeyde tahmin başarısı sağlamış; daha yüksek doğruluk için ek iklim değişkenlerinin gerekliliğini vurgulamıştır. Bu çalışma, kurak ve yarı kurak bölgelerde erken uyarı sistemlerini ve sürdürülebilir su-arazi yönetimini desteklemek için bölgeye özgü kanıtlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kuraklık izleme, Uzaktan algılama, SPI, NDVI, İklim değişikliği