Sürütme şeritlerinde yonga ve kesim artıklarının kullanılmasının toprak ve besin elementleri kaybına etkisi

Bu tez çalışmasında, endüstriyel odun hammaddesinin tarım traktörleriyle sürütme şeritleri üzerinde sürütülmesi sonucunda oluşan yüzeysel erozyondan dolayı toprak kaybı incelenmiş ve toprak kaybını en aza indirmeye yönelik yonga ve dal-yaprak gibi kesim artıklarının kullanımının etkisi araştırılmıştır. Ayrıca sürütme şeritlerine yonga ve dal-yaprak serilmesinin toprağın besin durumuna etkisi de incelenmiştir. Çalışma alanında belirlenen sürütme şeritlerinde toplam 4 adet blok oluşturularak her bir bloğa 3'er adet yüzeysel akış parseli yerleştirilmiştir. Yüzeysel akış parsellerinden bir tanesi kontrol (K) için boş bırakılırken, diğerine yonga (Y) ve bir diğerine ise dal-yaprak (DY) yerleştirilmiştir. Sediment kaybını belirlemek için örnek alanlardan kontrol, yonga ve dal-yaprak parsellerinin her birinden 36'şar adet olmak üzere toplam 108 adet su örneği alınmıştır. Su örneklerinin taşınan askıda sediment miktarları laboratuvarda ölçülmüştür. Ayrıca parsellerdeki yağmurla çözülen ve akışa geçen bazı katyonların ve anyonların yüzeysel akış miktarının bulunması için her bir parselden 28'er adet olmak üzere toplam 84 adet su örneği alınmıştır. Alınan su örnekleri laboratuvara getirilerek iyon kromatografi (IC) cihazı ile analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda, parsellerde taşınan ortalama askıda sediment miktarları kontrol parselinde 2,58 g m-2, yonga parselinde 1,61 g m-2 ve dal-yaprak parselinde 2,13 g m-2 olarak belirlenmiştir. Toprak kaybı miktarı kontrol parsellerinde dal-yaprak parsellerine göre yaklaşık 1,2 kat, yonga olan parsellerine göre ise 1,6 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Yapılan varyans analizi sonuçlarına göre; parsellerdeki sediment miktarları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca Katyonların ve Anyonların her parsel için ortalama miktarları karşılaştırıldığında genel olarak kontrol parsellerine göre yonga parsellerinde 1,11-4,5 kat arasında ve dal-yaprak parsellerinde ise 1,08-3,46 kat arasında daha fazla olduğu bulunmuştur. Yapılan varyans analizi sonuçlarına göre; parsellerdeki sadece Magnezyum ve Florür miktarları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık (p<0.05) bulunmuş diğerlerinde bulunmamıştır. Bu çalışma ile sürütme şeritlerinde meydana gelen yüzeysel erozyonu azaltmak için kesim artıklarının kullanılabileceği, sürütme şeritlerine yonga ve kesim artıklarının serilmesiyle orman toprağının onarılabileceği ve kimyasal bozulmaların azalabileceği belirlenmiştir.