Süt sığırlarında kuru dönem yem tüketim tahmin modellerinin geliştirilmesi

Bu çalışmada, prepartum dönemdeki ineklerin kuru madde tüketimlerini (KMT) tahmin etmek amacıyla hayvanla ilişkili, kan biyokimyası ve iklim değişkenlerini içeren dört farklı model geliştirilmiş ve bu modellerin performansları referans modeller ile karşılaştırılmıştır. Araştırmada, 17 baş Siyah Alaca ırkı kuru dönemdeki inek kullanılmıştır. Geliştirilen modellerde canlı ağırlık, fireli canlı ağırlık, metabolik vücut büyüklüğü, vücut kondisyon skoru (VKS), buzağı doğum ağırlığı, rektal sıcaklık, kan biyokimyası parametreleri (P, Mg, Ca, kan üre azotu, toplam protein, albümin, AST, GGT, glukoz) ve çevresel faktörler (çevre sıcaklığı, nisbi nem, rüzgâr hızı, ıslak hazneli termometre sıcaklığı ve sıcaklık – nem indeksi) bağımsız değişkenler olarak değerlendirilmiştir. Model performansları R², tahmin hata kareler ortalaması (THKO), ortalama sapma (OS), doğruluk katsayısı (Cb), konkordans korelasyon katsayısı (KKK) ve Akaike Bilgi Kriteri (AIC) gibi istatistiksel ölçütler kullanılarak karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, tüm değişkenlerin kullanıldığı MODEL 4 en yüksek determinasyon katsayısına (R²=0.637) sahip olup, KMT'nin canlı ağırlık, serum Ca konsantrasyonu ve rüzgâr hızından önemli ölçüde etkilendiğini göstermiştir. Referans modellerle karşılaştırıldığında, en yüksek performansın NASEM (2021) ve NRC (2001) modellerinde olduğu belirlenmiştir. Model performanslarının geliştirilebilmesi için daha geniş veri setleriyle doğrulanması ve farklı coğrafi bölgelerde test edilmesi önerilmiştir. Elde edilen bulgular, ineklerin besleme programlarının optimize edilmesine katkı sağlayarak hayvan refahı ve verimliliğin artırılmasına yardımcı olabilir.