Sütçü inkler ve düvelerde cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanımının karşılaştırmalı etkinliği

ÖZET SÜTÇÜ İNEKLER VE DÜVELERDE CİNSİYETİ BELİRLENMİŞ SPERMA KULLANIMININ KARŞILAŞTIRMALI ETKİNLİĞİ Kiremitçi S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Reprodüksiyon ve Suni Tohumlama Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024. Amaç: Bu çalışma sütçü inekler ve düvelerde cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanımının karşılaştırmalı etkinliğini araştırmak için tasarlandı. Gereç ve Yöntem: Sunulan çalışma ticari sütçü bir çiftlikte gerçekleştirildi. Bu çalışmada sütçü inekler (n=25) ve düveler (n=25) kullanıldı. Tüm hayvanlar progesteron ile kombine edilmiş ovsynch protokolü ile senkronize edildi (GnRH–Progesteron–7g–PGF2α–2g–GnRH– 16s–ST). Senkronize edilen hayvanlar cinsiyeti belirlenmiş sperma ile tohumlandı. Gebelik oranları ve embriyonik kayıplar trans-rektal ultrasonografi ile sırasıyla suni tohumlamadan 35 ve 65 gün sonrasında belirlendi. Ayrıca doğum öncesi ve doğum sırasındaki fötal kayıplar kayıt altına alındı. Bütün veriler SPSS istatistik programı ile analiz edildi. Sütçü inekler ve düvelere ait parametreler Ki-kare testi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Gebelik oranlarının sütçü inek (%52) ve düvelerde (%72) benzer olduğu belirlendi (p>0.05). Benzer şekilde, embriyonik kayıp oranları açısından sütçü inekler (%7,7) ve düveler (%5,6) arasında istatistiksel bir fark olmadığı görüldü. Doğumdan önce ve doğum sırasında gerçekleşen fötal kayıplar sırasıyla düve (%5,9; %12,5) ve ineklerde (%8,3; %9,1) tespit edildi (p>0.05). Cinsiyeti belirlenmiş spermanın güvenirlik oranının %82,8 olduğu belirlendi. Sonuç: Sütçü inekler ve düvelerde cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanımı belirtilen koşullar altında benzer sonuçlar sağladı. Anahtar Kelimeler: İnek, Düve, Cinsiyeti Belirlenmiş Sperma, Ovsynch, Progesteron.