T tipi planlı betonarme yapılarda perdelerin plandaki konumlarının değişiminin binaların yapısal davranışına etkisinin incelenmesi

Günümüzdeki, birçok binada düşey düzensizlikler bulunduğu gibi, plan düzensizlikleri de bulunmaktadır. Bu yapılar gelecekte yıkıcı yanal yüklere maruz kalabilir. Bu durumda yapıların yanal yüklere karşısında dirençli olması gerekmektedir. Rijitlik, bir yapının yer değiştirmesini sınırlandıran özelliğidir. Bina düşük yanal rijitlik ile, rüzgâr, trafik, deprem ve patlama yükleri gibi yanal kuvvetlere karşı daha etkisiz hale gelir. Yanal kuvvetlerden, yapılarda kaynaklanan yapısal hasarı önlemek için, yapıda perde duvarları kullanılarak yapıların yanal rijitliğinin artırılması gerekmektedir. Yapıda perde duvarların tasarımıyla birlikte, yapının periyodunda, göreli kat yer değiştirmelerinde, kat deplasmanlarında, yanal yer değiştirmelerinde önemli bir azalma görülmekte, buna karşılk taban kesme kuvvetlerinde bir artış görülmektedir. Bu çalışmada düzensiz plana sahip T Şekilli yapılar 4, 6 ve 8 katlı olacak şekilde, bir tanesi referans model yani perdesiz olarak ve diğer yapı modelleri ise perdeli olarak oluşturuldu. Bu çalışmada perdelerin alanları ve sayıları sabit tutulup, perdelerin konumları değiştirilerek farklı modeller oluşturuldu.İncelenen tüm modeller, T Şekilli plana sahip olup, referans model dışındaki yapılarda 8'er perde tasarlanmış olup, tüm perdelerde enkesit alanları, 30cmx500cm seçilerek sabit tutulmuştur. Perdelerin en etkili konumlarını belirlemek için perdeleri farklı konumlarda yerleştirip 10 farklı model oluşturulup yapıların yapısal davranışları, TBDY 2018 ve TS500 dikkate alınarak incelenmiştir. İncelenen modeller ETABS v. 2019 programı ile modellenip analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada perdelerin en uygun konumunu belirlenmek için yapıların periyodu, göreli kat yer değiştirmeleri, kat deplasmanları ve perdelerin aldığı kat kesme kuvveti oranı, mod birleştirme yöntem ile bulunarak incelenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada perdelerin en uygun yerlerinin yapının uç kısımlarında dış akslara paralel olacak şekilde yerleştirildiği durum olduğu görülmüştür. Bu modellerde, periyot, kat ötelemeleri, göreli kat ötelemeleri ve burulma düzensizliğinin en düşük olduğu görülmüştür.