Tagetes erecta L., Achillea millefolium K. ekstrakt ve nanopartiküllerinin Monilinia laxa'ya karşı antifungal etkilerinin belirlenmesi

Yapılan bu çalışmada; Tokat bölgesinden toplanan civan perçemi (Achillea millefolium L.) ve kadife çiçeği (Tagetes erecta L.)'nin methanol ekstrakları ve nanopartiküllerinin meyve ağaçlarında önemli bir problem olan Monilinia laxa'nın misel ve hastalık gelişimi üzerine etkileri in-vitro ve in-vivo koşullarda test edilmiştir. İn-vitro testlerde, Patates Dekstroz Agar (PDA) besi yerinde ekstraktların 5 farklı dozda (%1, 2, 3, 4 ve 5) ve nanopartiküllerinin ise 2 farklı dozda (%4, %5) etmenin misel gelişimi üzerine engelleyici etkileri belirlenmiştir. Tüm uygulamalar 3 tekerrürlü ve 2 tekrarlı olarak yürütülmüş olup, tüm aşamalarda kontrol olarak ekstrakt ve nanopartikül eklenmemiş PDA ve elma meyvesi kullanılmıştır. Yapılan bu çalışma sonuçlarına göre; in-vitro koşullarda civan perçemi çiçek ekstraktının (%5'lik) dozunda misel gelişim engelleme oranı %65,5 olarak saptanmıştır. Diğer taraftan aynı dozda civan perçemi yaprak ekstraktında ise bu oran %56,1 olarak belirlenmiştir. T. erecta çiçek ekstraktında en yüksek misel gelişim engelleme oranı %5'lik dozda %37 olmuştur. T. erecta yaprak ekstraktında ise aynı dozda engelleme oranı %10'da kalmıştır. Kontrole göre en düşük misel engelleme oranı kadife çiçeğinin yaprak ekstraktlarında görülmüştür. Civan perçemi ekstraktlarında kadife çiçeği ekstraktlarına göre daha fazla miselyum engelleme oranı saptanmıştır. Nanopartikül çalışmasında seyreltilmiş 10mg/ml T. erecta çiçek nanopartikülü ortalama %28 oranında misel gelişimini engellerken, A. millefolium çiçek nanopartikülünde de benzer bir oran (%25) elde edilmiştir. İn-vivo koşullarda T. erecta çiçek, A. millefolium çiçek ve yaprak ekstraktlarının elma meyvesinde oluşan çürüklük üzerine etkilerine bakıldığında; T. erecta çiçek ekstraktının %5'lik ve %4'lük dozu meyve enfeksiyonunu %28.2 ve %21,8 oranında engellenmiştir. Civan perçemi çiçek ekstraktının %5 ve %4'lük dozları meyve enfeksiyonunu %27,1, ve %21 oranında engellemiştir. Civan perçeminin yaprak ekstraktının %5'lik ve %4'lük dozlarında meyve enfeksiyonu sırasıyla %34,4, ve %26,8 oranında engellenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile T. erecta ve A. millefolium ekstraktları ve nanopartiküllerinin Monilinia laxa'ya karşı biyopestisit olarak kullanılma potansiyeline sahip olduğu söylenebilir.