Tanker terminallerinde emniyetli operasyonun optimizasyonu

Tehlikeli yük sınıfında yer alan petrol ve petrol ürünlerinin göz ardı edilemeyecek kadar büyük bir miktarı, kaynağından çıkarıldıktan sonra uygun bir terminale nakliye edilmekte ve terminallerdende tankerler aracılığı ile ihtiyaç sahibi ülkelere deniz yolu ile ulaştırılmaktadır. Tankerlerin taşıdığı bu ürünlerin, yanıcılık, parlayıcılık, patlayıcılık, zehirleyicilik gibi birçok tehlikeli özelliklerinin olduğu bilinmektedir. Bu tehlikeler ile ise en fazla terminal operasyonları sırasında karşılaşılmaktadır. Petrol ve ürünlerinin var olan tehlikelerini minimize etmek için, tankerlerde bu ürünlerin emniyetli operasyonları için belirlenmiş olan uluslararası emniyet kuralları olduğu gibi, tanker terminal operasyonları için de belirlenmiş olan uluslararası emniyet kuralları mevcuttur. Ancak tankerlerin emniyeti uluslararası kurallara göre birçok kurum tarafından sıkı bir şekilde denetlenirken, terminallerin emniyet denetlemesinde aksaklıklar mevcuttur. Örneğin, bir tankeri ve çalışanlarını ele alırsak inşaa aşamasından itibaren bayrak devleti, liman devleti, yükünü taşıyacak olduğu şirketin denet uzmanları, sigorta şirketi, klass ve işletmesini yapan şirket iç denetlemeleri ile sürekli denetlenerek uluslararası emniyet kurallarına her zaman için uygun durumda bulundurulması sağlanır. Tanker terminalleri içinde emniyet standartları belirlenmiştir ve uygulamadadır. Ancak denetimi tankerlerde olduğu gibi sıkı değildir. Gelişmiş ve emniyet farkındalığı yüksek olan Abd, İngiltere, Hollanda, Japonya gibi ülkeler kendi ülkelerine kurulacak olan terminallerin inşaa aşamasından başlamak üzere, işletilmesi esnasında da emniyet kurallarının nizami şekilde uygulanmasını ve denetlenmesini sağlarken, az gelişmiş ve emniyet farkındalığı az olan Afrika ülkeleri, Karadeniz ülkeleri gibi ülkeler, terminallerinde emniyetsiz operasyonlarla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Gemiler uluslararası sularda dolaştığı için ve emniyet farkındalığı yüksek olan, gelişmiş ülkelerin terminallerinde operasyon yaptığı için çok sık denetlenmekte ve böylece emniyet standartlarını taşıması sağlanabilmektedir. Emniyet farkındalığı yüksek olan ülkeler terminallerinde emniyet standartlarını sağlarken terminalinde operasyon yapacak olan gemilerin emniyetli durumunu denetlemektedir. Ancak kendi emniyetlerini ilgilendirmediği için geminin daha önce hangi terminalde nasıl bir operasyon yaptığı sorgulanmamaktadır. Gemi çalışanları, emniyetli terminallerde güvenli operasyon yapabilirken, emniyet aksaklıkları mevcut olan terminallerde emniyetsiz durumlara maruz kalabilmektedir. Bu durumun ortadan kaldırılması için gemilerin ve çalışanlarının denetlendiği gibi bir denetleme sisteminin, terminaller içinde uygulanması mevcut aksaklık için çözüm olabilecektir. Gemiler uluslararası emniyet standartlarına sahip iken, terminallerinde dünya çapında uluslararası emniyet standartlarına çıkartılması gerekmektedir. Bu çalışmada, terminaller için uluslararası emniyet standartlarının neler olduğundan bahsedildikten sonra OCIMF(Uluslararası Petrol Şirketleri Denizcilik Forumu) tarafından, ''Deniz Terminal Sistemi'' adı ile Ekim 2012'de faaliyete geçirilen ve dünya çapındaki terminallerin yeterli emniyet standartlarına ulaştırılması ve tanker ve terminalden kaynaklanabilecek çevre kirliliğinin önlenmesini hedefleyen bilgi sisteminden bahsedilmiştir. Daha sonra, tanker - terminal operasyonlarında görev yapmakta olan çeşitli meslek gruplarından insanlara yapılacak olan bir anket çalışması ile en çok rastlanan emniyet aksaklıkları tespit edilip, terminallerin denetlenmesini sağlayacak bir yöntem üzerinde çalışılarak, dünya çapında tüm tanker terminallerinin, gemiler gibi uluslararası emniyet standartlarına kavuşturulması hedeflenmektedir.