Tanrı'nın varlığı açısından bilinç argümanı: J. P. Moreland örneği

Tanrı'nın varlığına dair öne sürülen argümanların bir kısmı, doğal sebep-sonuç ilişkilerine dayanan açıklamaların yetersiz olduğu durumlardan hareket etmektedir. Günümüzde bilincin doğası da hala gizemini korumaya devam eden önemli fenomenlerden biridir. Dolayısıyla bilincin mahiyeti bir açıklamaya ihtiyaç duymaktadır. Bilinç konusunda günümüzde iki önemli rakip görüş vardır: natüralizm ve teizm. Natüralist yaklaşımlar bilinci doğal bir fenomen olarak ele alıp açıklamaya çalışmaktadır. Buna karşın birçok teist filozof bilincin natüralist bir açıklamasının mümkün olmadığına işaret ederek, onun doğaüstü bir nedeninin ve kişisel bir açıklamasının olması gerektiğini ileri sürmektedir. Tanrı'nın varlığına dair bir delil olarak bilinç argümanı da bu yaklaşımı temel alan önemli bir argümandır. Bu çalışmada bilinç argümanı, James Porter Moreland'ın tümdengelim yöntemiyle ortaya koyduğu iki argüman temelinde ele alınmıştır. Bu argümanların ana hatları itibarıyla iki önemli savı vardır: İlk olarak, fiziksel olmayan zihinsel durumların var olduğu ileri sürülmekle düalist bir pozisyon benimsenmektedir. İkinci olarak ise, bu zihinsel durumlara veya onların fiziksel durumlarla olan ilişkisine dair başarılı hiçbir natüralist açıklamanın bulunmadığı iddia edilmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, bilinç argümanını tartışmadan önce bu iki önemli iddianın daha iyi anlaşılabilmesi adına öncelikle natüralizm ve natüralist açıklamayı oluşturan temel bileşenler ele alınmıştır. Sonrasında günümüz zihin felsefesinde pek dikkate alınmayan düalizmin hala canlı bir seçenek olup olmadığı değerlendirilmiştir. Ardından, bu çalışmanın esas konusu olan Moreland'ın sunduğu bilinç argümanları, öncülleri detaylıca tartışılarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Sonuç olarak, Moreland'ın sunduğu bilinç argümanlarının rakip görüş karşısında başarılı olduğu görülmüş, fakat bununla birlikte bilinç argümanının daha güçlü bir versiyonunun mümkün olup olmadığı tartışılmıştır.