Tanzimat dönemi (1839-1909) Osmanlı hükümet konaklarında cephe tipolojisi incelemesi: Kastamonu vilayeti örneği

19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde hem devletin gücünü ve görünürlüğünü artırmak hem de modern devletleri takip ederek modern devlet olma adımları atabilmek için çeşitli reformlar yapılmıştır. Devletin taşradan merkeze varlığının görünürlüğü hükümet konakları aracılığıyla sağlanmıştır. Tanzimat Dönemi (1839-1909) yılları arasında inşa edilmiş Kastamonu Vilayeti Hükümet Konakları bu tezin konusudur. Avrupa'da ilk olarak Fransa'da ortaya çıkan ampir üslup, 19. Yüzyıl Osmanlı kamu yapılarının cephelerinde de yer edinmiştir. Özellikle Hükümet Konaklarında ampir üslubun ortaya çıkış amacına benzer olarak devlet temsili için cephe kurgusu kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı Tanzimat Dönemi Kastamonu Hükümet Konaklarının incelenerek devlet temsilinin cephe izlerinde bulunması, ampir üslup etkilerinin araştırılmasıdır. Tez kapsamında Amasra Hükümet Konağı, Cide Hükümet Konağı, Daday Hükümet Konağı, Safranbolu Hükümet Konağı, Göynük Hükümet Konağı, Taşköprü Hükümet Konağı, Çankırı Hükümet Konağı olmak üzere 8 adet hükümet konağı incelenmiştir. Ampir üslubun cephe etkilerini açıklayabilmek için ritim, hiyerarşi, simetri ve bütünlük mimari ilkeleri seçilerek giriş, çıkma, pencere ve süslemeler bu ilkeler üzerinden değerlendirilmiştir. Tez kapsamında belirlenen yöntemle değerlendirilmiş hükümet konakları cephelerinin ampir üslup özellikleri taşıdığı ve baskın olarak cephede pencere ve süsleme ritmi, alınlık vurgusu, merkez aks kurgusu ile simetrik yerleşim ve mimari öğelerde malzeme birliği ile bütünlük sağlandığı tespit edilmiştir. Bu vurguların hükümet konaklarını görünür kılarak devlet temsilini sağladığı söylenebilir.