Tanzimat Dönemi Türk hikâyesinde kadın üzerine bir inceleme

Tanzimat edebiyatı (1860-1895), Türk edebiyatında Batı etkisinin baĢlangıcı olarak kabul edilir. Edebiyat alanında birçok ilkin denendiği ve yeniliklerin yapıldığı bu dönemde, hikâye de değiĢime uğramıĢtır. Dönemin toplumsal sorunlarına yönelen aydınlar, hikâyelerde toplumsal meseleleri iĢlemeye baĢlamıĢlardır. Bu çalıĢmada Tanzimat döneminin temel meselelerinden biri olan kadın konusu ele alınmıĢtır. Kadının toplumsal alandaki yeri, evlilikteki rolü, kadının cinselliği, Osmanlı toplumda yaygın olan yabancı kadınların gündelik yaĢamda ve ailedeki yeri, kölelerin durumu, kadının eğitimi ve feminizmin Osmanlı coğrafyasında ortaya çıkıĢı çalıĢmanın temel sorularını oluĢturmuĢtur. Ġncelenen eserlerde görülmüĢtür ki Tanzimat kadını geçmiĢin izlerini, düĢünce yapısını taĢıyor olmakla birlikte, bir uyanıĢ yaĢamaktadır. Feminizmin önemli soruları dönemin dergileri aracılığıyla sorulmaktadır. Eğitim konusunda atılan ilk adımlar ile kız çocuklarının eğitimi öne çıkarılmıĢtır. Dönemin yazarları tüm bu meseleleri eserlerinde iĢleyerek toplumu kalkındırmaya çalıĢmıĢlardır. Türk kadınının yeniden doğuĢunun dönemin metinlerindeki yansımaları feminizm ve eğitim ekseninde değerlendirilmiĢtir. Anahtar Kelimeler: Tanzimat dönemi, kadın, hikâye, feminizm, kadın eğitimi