Tanzimat'tan Cumhuriyet'e ?ressentiment?ın dönüşümü: Nezihe Muhiddin ve Leylâ Erbil

Leylâ Erbil, eserlerinde sosyal ve siyasal olaylara karşı duyarlı olmasının yanı sıra kullandığı anlatım teknikleri açısından da Türk edebiyatındaki en önemli yazarlardan biridir. Nezihe Muhiddin ise, kendi döneminin önemli sorunlarını eserlerine yansıtmıştır. Bu anlamda her iki yazarın bu çalışma için önemli ortak özelliklerinin olduğu açıktır.Bu tezin amacı, eserlerinde toplumsal olayları irdeleyen iki yazarın eserlerinden yola çıkarak bir karşılaştırma yapmaktır. Söz konusu karşılaştırma, kadının sosyal konumundan kaynaklanan problemleri ve bu problemlerin kadın açısından ne gibi sonuçlar doğurduğunu sonuç olarak da, bu sonuçların edebî metinlere nasıl yansıdığını açıklamayı amaçlamaktadır. Bu nedenle, kadının sosyal konumu da göz önüne alvınarak, Nietzche'nin köle ahlâkını açıklamak için literatüre kazandırdığı bir terminus olan ressentiment'dan yararlanılacaktır.Tezin ilk bölümünde, yazarların edebî kimlikleri ve incelenen eserleri hakkında bilgi veriliyor. Bu amaçla Nezihe Muhiddin'in Benliğim Benimdir!, Güzellik Kraliçesi, Sus Kalbim Sus; Leylâ Erbil'in ise, Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü, Üç Başlı Ejderha, Mektup Aşkları, Cüce ve Kalan isimli eserleri ele alınıyor.?Modernizmle İlişkilendirilebilecek Kavramlar? başlıklı ikinci bölümde, ressentiment ve üçgen arzu hakkında açıklama yapılmasının ardından, ?Türk Modernleşme Projesine Eleştirel Bir Bakış? başlıklı üçüncü bölümde Türkiye'de modernizim süreci tarihsel açıdan ele alınıyor. Konuya, ?hegemonik erkeklik? ve ?toplumsal cinsiyet? açısından yeni bir bakış açısı getiriliyor.Tezin ?Edebî Düzlemde Kadın Ressentiment'ı? başlıklı son bölümde ise, seçilen eserlerde, ressentiment'ın nasıl ortaya çıktığı, eserlerden alıntılanan bölümler aracığılığıyla açıklanıyor. Böylece, ressentiment'ın kadın açısından modernizm sürecinde nasıl bir dönüşüm geçirdiği inceleniyor.Anahtar sözcükler: ressentiment, üçgen arzu, modernizm, kadın yazar.