Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e Alaşehir: 1839 - 1908

Bu çalışma, 1839-1908 yılları arasını kapsayan dönem içerisinde, Alaşehir kazasının idari, sosyal ve ekonomik durumunu ele alarak bir şehir tarihi ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. İncelediğimiz tarihsel dönem imparatorluğun en sancılı ve olaylı yıllarındaki modernleşme ve değişim olgularını kapsamaktadır. Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi ile II. Meşrutiyet arasındaki modernleşme sürecinin Alaşehir ölçeğindeki yansımalarının görülmek istenmesi, çalışmanın kapsamın belirlenmesinde etkili olmuştur. Coğrafi açıdan oldukça uygun bir konumda bulunan Alaşehir, bu özelliğiyle eski çağlardan itibaren önemli yerleşimlere sahne olmuştur. Şehrin kuruluşunda etkili olan faktörler ile bulunduğu coğrafyanın önemi ve Osmanlı hâkimiyeti altına geçinceye kadar olan tarihsel süreç çalışmamızda ele alınmıştır. Tanzimat döneminde idari alanda başlayan yenileşme hamlelerinin Alaşehir örneğindeki uygulamaları, kaymakamlık ve kaza idare meclisi ile Alaşehir belediyesi ve belediye meclisi gibi yapıların oluşum ve kurumsal işleyişleri; kazanın idari yapı ve statüsünde Osmanlı İmparatorluğu dağılıncaya kadar devam edecek olan değişimler eserde ayrıntılı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır. Kaza merkezine ait 21 adet temettüat defteri ve Aydın Vilayeti Salnameleri esas alınarak Alaşehir'in incelenen dönem içerisindeki tarım ve hayvancılık yapısı, ziraat yapılan arazilerin toplam miktarı ve büyüklükleri ile yetiştirilen tarım ürünleri, şehrin nüfusu, göç olgusu, iskân olunan aşiretler, mesleki teşekkülleri ile ticaret ve sanayi gibi ekonomik yapısını oluşturan unsurları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hiç şüphesiz ki demiryolları, geçtiği yerleşim merkezlerinin sosyal, ekonomik ve demografik yapılarını doğrudan etkilemektedir. Demiryolu hattının 1875 yılında Alaşehir'e, 1897 yılında ise Afyon'a gelmesinin kazaya olan etkileri de değerlendirilmesi yapılan konular kapsamındadır. Bütün bunların yanı sıra kazanın 1839-1908 yılları arasındaki hukuk, eğitim, kültürel ve dini yapısı ile vakıf eserleri, ele aldığımız dönem içerisinde yaşanan doğal afetler ve eşkıyalık faaliyetleri ele aldığımız diğer konular arasında bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alaşehir, Tanzimat, Meşrutiyet, Demiryolu, eşkıyalık