Tarih-i Nâima'ya göre Balkanlarda sosyal hayat

Balkanların, Mezopotamya ve Uzakdoğu medeniyetinin bulunduğu Asya ile kökenine Yunan kültürünün hâkim olduğu Avrupa kıtası arasında olması, bir köprü görevi görmesine sebep olmuştur. Bu sebepten ötürü Balkanlar, çeşitli inanç ve milletlerin bir arada yaşadığı bir coğrafya olmuştur. Bu da bu coğrafyada sürekli savaşların ve mücadelelerin olmasına sebebiyet vermiştir. Osmanlı bu toprakları fethettikten sonra iskân, istimâlet gibi günümüze dahi örneklik teşkil eden bir yönetim anlayışı benimsedi. Osmanlı'nın Balkan fethiyle beraber "Pax Ottomana" denilen Osmanlı barışı bölgeye hâkim olmuştur. Osmanlı'nın uygulamış olduğu yönetim, Hıristiyan milletinin Osmanlı Devleti'ne gıpta ile bakmasına sebebiyet vermiştir. Halep'te doğan Nâima, yeniçeri ailesine mensuptur. Nâima, Halep'teki ilk eğitimiden sonra İstanbul'a gelince zekâsı ve çalışkanlığıyla devletin üst kademelerine yükselmeyi başarmıştır. Dilinin sivri olmasından dolayı kimi zaman zor durumda kalmış ve cezalandırılmış olsa dahi kısa zamanda yine önemli görevlere gelmeyi başarmıştır. En son vak'anüvislik göreviyle Osmanlı'nın ilk resmi tarih yazıcısı olmuş ve Balkanlar hakkında bolca bilginin bulunduğu "Ravzat'ül-Hüseyin fi Hulâsati Ahbâri'l Hafikeyn" adlı tarihini kaleme almıştır. Nâima'nın aktardığı üzere 1591-1659 yılları arasında Balkanlarda eşkıyalık olayları çokça görülmüştür. Eflâk, Boğdan ve Erdel Prenslikleri, Macar Kallığı ve Nemçe ile mücadeleler sürekli sürmüş ve bu mücadeleler sosyal hayatı derinden etkilemiştir. Bununla beraber bölgeye görevlendirilen devlet adamlarının işlerini layıkıyla yapmamış olması birçok yerde reayanın zor durumda kalmasına sebep olmuştur. Yine bu dönemde Osmanlı mali durumu kötüye gitmiş ve buna çözümler aranmıştır. Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Rumeli, Osmanlı ve Balkanlar, Mustafa Nâima, Sosyal hayat, Balkanlarda eşkıyalık