Tarihi endüstri mirası yapıların yeniden işlevlendirilmesi; Abdullah Gül Üniversitesi (Kayseri bez fabrikası)

Endüstri yapıları yapıldığı dönemin izlerini yansıtan; yapıda yaşanan sosyal, kültürel ,ekonomik ve teknolojik gelişmeler sonucunda mevcutta yer alan özgün işlevlerini ve işlevsel eskime sonucu ekonomik değerlerini kaybetmektedirler. Dünya'daki hızlı nüfus artışı ve kentleşmenin artması sonucunda kent merkezinde bulunan tarihi endüstriyel yapıların, atıl ve bakımsız bir durumda kaldığı görülmüştür. Bu yapıların hızlı kentleşme içerisinde bir boşluğa dönüştüğü gözlenmektedir. Endüstri Mirası‟ adı altında değerlendirilen bu alanların günümüzde kullanıcıların ihtiyaçlarına adapte edilerek yeniden işlev, değerlendirmesiyle kültürel ve tarihi mirasın geleceğe taşınabilmesi koruna bilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Bu şekilde bu yapılar tarihi dokuları korunarak yeni eklentiler kazanarak yeni işleviyle birlikte ayakta tutulabilir. İşlevsel olarak günümüzde kullanılmayan fakat fiziksel olarak varlığını devam ettiren endüstri yapılarının tarihsel ve mimari değerlerinin korunarak geleceğe aktarılması için, yeniden işlevlendirilmelerinin tarihi yapının izlerini taşıyarak eklemlerin yapılması ve korunmasının sağlandığı bir konudur. Konu kapsamında Türkiye'de yapılan çalışmalar kentlerde farklı biçim ve işlevlerde görülmektedir. Yapıldıkları dönemde kent merkezlerinden uzak alanlarda konumlanan ancak günümüzde kent merkezlerinde bulunan tarihi endüstri yapılarının, mimari mekân değişimi ve bu yapıların yeniden işlevlendirilmesi sonucu kazandırılan yeni mekânlar üzerinde durularak, konu mimari koruma kriterleri açısından ele alınmaktadır. Üretim mekânları gelişimi, endüstri miras tanımı ve kavramı ,yeniden işlevlendirme kavramı üzerinden neden yeniden işlevlendirme yapılması gerektiğinin nedenleri açıklanmıştır. Örnek olarak seçilen yapılar arasında Dünya 'da yer alan iki örnek Türkiye'den ise üç örnek bulunmaktadır. Bu örneklerin seçilmesindeki en büyük etken tarihi endüstriyel yapı olup yeniden işlev sonucunda yapıların eğitim binalarına dönüşümü sağlanmasıdır. Ayrıca, örnek yapı ölçeğinde Endüstri tarihi yapı olarak Kayseri Bez Fabrikası'nın yeni işlevi olarak Abdullah Gül Üniversitesi 'ne dönüştürülmesi incelemesi yapılmıştır. Bu yapılar incelenirken yeniden işlevlenrimede bulanan müdahaleler kendi aralarında incelenmiş ve en son Abdullah Gül Üniversitesi üzerinden inceleme yapılarak tablo şeklinde ekleme yapılan müdahaleler incelenmiştir. Abdullah Gül Üniversitesi incelenirken görsel ve yazılı kaynaklar yardımıyla yapının ilk inşa gününden durumu belirlenerek ve yapıya kendi içsel ve çevresel özellikleriyle eklemeler incelenmiş ,elde edinilen gözlem ve bilgiler doğrultusunda endüstri mirası kapsamında olan ve yeniden işlevlendirilerek kente geri kazandırılan endüstri yapısı olan Kayseri Bez Fabrikası kapsamlı bir şekilde incelenmiştir.