Tarihi kent merkezlerindeki su yapılarının koruma problemleri İzmir Kemeraltı örneği

Kadifekale'nin kuzeybatı eteklerinde konumlanan Kemeraltı, İzmir'in tarihi kent merkezidir. Tarih boyunca farklı etnik grupların birlikte yaşadığı bölge geleneksel konutlar, ticaret yapıları ve dini yapıların yanı sıra, su yapıları ile de zengin mimari mirasa sahiptir.Su yapılarının işlevsel farklılıkları, mimari biçimlenişlerini de etkileyerek çeşme, sebil ve şadırvan olmak üzere üç yapı tipinin oluşmasına neden olmuştur. Çeşmeler su içme ve temizlik ihtiyacının karşılanması, sebiller hayır yapma amaçlı su ve şerbet dağıtmak, şadırvanlar ise abdest almak için inşa edilmiş yapılardır.Çalışmada, Kemeraltı kentsel sit sınırları içerisindeki su yapılarından günümüze ulaşabilen 40 adet çeşme, altı adet sebil ve sekiz adet şadırvan yazılı kaynaklar ve alan çalışmalarıyla tespit edilmiştir. Tamamı harita, rölöve ve fotoğraflarla belgelenen bu yapıların tarihi ve mimari özellikleri araştırılmış, koruma sorunları saptanarak öneriler geliştirilmiştir. Bu bağlamda bir çeşme, bir sebil ve iki şadırvanın rölöve, restitüsyon ve restorasyon önerileri geliştirilmiştir.Tarihi kent merkezindeki geçmiş yüzyılların su kültürüne ilişkin önemli izler taşıyan su yapıları mimari özellikleriyle de değerlidir. Yapıların onarılarak kullanılır duruma getirilmesi, bu değerlerin sürekliliğinin sağlanmasına katkı koyacaktır. Kemeraltı'ndaki su kültürünün günümüzdeki temsilcileri olan yapıların özgün mimari özellikleriyle geleceğe aktarılması gerekliliği açıktır.Anahtar sözcükler: Kemeraltı, su yapıları, çeşme, sebil, şadırvan