Tarihi yapılarda termal konfor analizi: Ali Gav medresesi örneği

Termal konfor çalışmaları 1930'lu yıllardan itibaren araştırmalara konu olmaktadır. İnsan sağlığı açısından büyük önemi olan termal konfor koşulları aynı zamanda enerji açısından da önem taşımaktadır. Termal konfor koşulları optimum düzeyde olmayan mekanlarda buna dair iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. Günümüzde iklim değişikliği konuları ve enerji kaynaklarının azalması sebebiyle iç ortam termal konfor koşullarında değişiklikler söz konusu olmaktadır. Tarihi yapılar sahip oldukları özgün ve estetik mimari nitelikleri, koruma, ekonomi, turizm faaliyetlerini kapsayan özelliklerinin yanı sıra kentin yapı stoğunun çoğunluğunu da oluşturmaktadırlar. Bu yapılar incelendiğinde tasarımlarında güneş, iklim şartları gibi birçok çevresel faktörün dikkate alındığı ve enerjiden tasarruf sağlandığı gözlemlenmektedir. Bu özellikleri tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesinde önemli bir avantajdır. Tarihi yapılara verilen yeni işleve göre yapılan yeni detay ve ek uygulamaları yapının termal konfor özelliklerini olumlu veya olumsuz şekilde etkilemektedir. Bu çalışmanın ilk kısmı olan birinci bölümünde araştırmanın yöntemini, tarihi yapılarda termal konfor şartları konusuna yönelik literatür taramasını, amaç ve kapsamı içermektedir. Ayrıca çalışmanın materyal ve yönteminden bahsedilerek, kullanılan cihazlar, termal konfor için kullanıcı değerlendirmesine yönelik yapılan teknik analizlerden ve değerlendirmede kullanılan standartlara yer verilmektedir. İkinci bölümde; öncelikle termal konfor, biyoiklimsel konfor kavramları, termal konfor analizi ardından tarihi yapılarda termal konfor hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde; tarihi yapılarda koruma kavramına değinilmiş ve restorasyon yöntemlerinden yeniden işlevlendirme ve çağdaş ek olguları ele alınmaktadır. Sonrasında Ali Gav medresesinin genel bir tanımı yapılarak bu çalışma için seçilme sebepleri, yapının tarihi, mimari özellikleri ve tarihsel süreçte geçirdiği mimari müdahaleler anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde; çalışmanın uygulama bölümü olan Ali Gav medresesinin termal konfor özellikleri yapılan ölçümlerden elde edilen veriler bağlamında değerlendirilmesi yapılmaktadır. Ardından bütün bu analiz ve değerlendirmeler sonucunda yapının restorasyon eleştirisi çeşitli perspektiflerden bakılarak yapılmaktadır. Çalışmanın beşinci bölümünde değerlendirme yapılarak tüm bu çalışmanın sonuçlarından bahsedilmekte, getirilerine göre öneriler geliştirilmektedir. Tarihi belgeler ve kazılara dayanılarak bütünleme yoluyla restorasyon geçirmiş ve modern malzemeyle yapılmış bir üst örtüye sahip olan yeniden işlevlendirilmiş Ali Gav Medresesinin günümüz termal koşulları incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda termal konfor koşullarının Medrese bünyesindeki bütün mekanlar için yetersiz olduğu görülmüştür. Fakat bu durumun restorasyonu/rekonstürüksiyonu ile doğrudan ilgili olmadığı gözlemlenmiş bundan sonraki tarihi yapılar için bu tür uygulamalar yapılmadan önce gerekli fizibilite çalışmaları gerçekleştirilmesi ve buna uygun gerekli çözümlerin ve mimari detayların üretilmesi konularında önerilerde bulunulmuştur.