Tarım işlerinin kazaya sebep olan etmenler bağlamında bulanık ahs ve bulanık topsis yöntemleri ile karşılaştırılması: Bir örnek uygulama

Tarım faaliyetleri iş güvenliği açısından tehlikeli sektörler arasında yer alır. Endüstri sektörlerinin yanı sıra tarım sektöründe yaşanan ciddi yaralama ve ölümle sonuçlanan kazalar ilk sırada yer alır. Bu çalışmada tarım sektöründe meydana gelen kaza sebeplerine ayrıntılı şekilde yer verilmiştir. Amaç: Kaza faktörlerinin araştırılması, önlenmesi ve üretim güvenliğinin sağlanması, birim alandan daha fazla verim alınması, çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli hale getirilmesi, meslek hastalığı ve iş kazalarının önüne geçilebilmesi için sektördeki karar vericilerin bilgi ve deneyimlerine dayanarak, gerekli önlemlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Yapılan çalışmada tarım faaliyetlerinde kazaya sebep olan etmenler ve kaza sonucu meydana gelen iş kazaları literatür taraması yapılarak belirlenmiş; tarım işlerinde 3 sektör incelenmeye alınarak, sektörlerden hangisinin kaza etmenleri açısından daha riskli olduğunun incelenmesi, değerlendirilmesi amacıyla ilk defa Bulanık Mantık yöntemi kullanılmıştır. BÇKKV yöntemleri karar aşamasındaki belirsizliklerin giderilmesi ve sağlıklı neticeler alınması için olanak sağlar. Belirsizliğin giderilmesi amacıyla bu çalışmada, birden fazla kriter içeren karmaşık karar problemlerinin çözümünde kullanılan Bulanık AHS ve sınırlı alternatifler arasından çözüm belirlemeye yönelik çok kriterli karar verme metotlarından birisi olan Bulanık TOPSİS yöntemi ayrıntılı şekilde açıklanmış, dilsel ifadelere üyelik fonksiyonu vererek kesin değerlere dönüştürmeyi sağlayan üçgen bulanık sayılar kullanılarak kriterler açısından riskli olan alternatifin değerlendirmesi verilmiştir. Çalışmada Bulanık AHS modeli olan (Buckley 1985) yöntemi ve (Chen vd., 2006) tarafından geliştirilmiş olan Bulanık TOPSİS modeli kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: İş sağlığı ve güvenliği, tarım sektörü, tarımda iş sağlığı ve güvenliği, bulanık ahs, bulanık topsis.