Tarsus Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içerisinde yayılış gösteren anadolu karaçamı [Pinus nigra Arnold. Subsp. Pallasiana (Lamb.) Holmboe] meşcereleri için uyumlu gövde çapı ve gövde hacim denklemlerinin karışık etkili modelleme yaklaşımı ile geliştirilmesi

Tek ağaçlara ilişkin toplam hacim yanında ağaç gövdelerinden üretilebilecek tomruk, maden direği ve sanayi odunu gibi odun çeşitlerinin miktarlarına ilişkin daha ayrıntılı hacim tahminleri, Gövde Çapı ve Gövde Hacim Denklemleri ile elde edilebilmektedir. Bu bakımdan; her ağaç türü ve farklı yetişme ortamlarında, tek ağaçların odun hacminin daha doğru ve ayrıntılı olarak belirlenebilmesi için Gövde Çapı ve Gövde Hacim Denklemlerinin geliştirilmesi büyük bir önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Mersin Orman Bölge Müdürlüğü, Tarsus İşletme Müdürlüğü, Buladan ve Cehennemdere Orman İşletme Şefliği'nde yayılış gösteren Anadolu Karaçamı [Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] Ağaçları için Max and Burkhart (1976), Parresol et al. (1987) ve Jiang et al. (2005) gövde çapı ve gövde hacim denklemleri kullanılarak uyumlu gövde çapı ve gövde hacim denklemlerinin geliştirilmiş ve bu denklemlerin başarı durumları karşılaştırılmıştır. Çeşitli istatistiki başarı ölçütleri ile yapılan karşılaştırmada, Jiang et al. (2005) denklemi % 98.43'lük model açıklayıcılığı ile ağaçların gövde çapı gelişimlerini modellemede en başarılı denklem olarak belirlenmiştir. Ayrıca geliştirilen tek girişli ağaç hacim denklemi ile hacimdeki değişimin % 91.8'i açıklanabilirken, çift girişli denklem ile % 98.1'ni açıklanmaktadır. En başarılı olarak belirlenen Jiang et al. (2005) gövde çapı denklemine, karışık etkili modelleme uygulanmış, özellikle rastgele ve sabit etkili parametreleri birlikte içeren karışık etkili denklem yapısı (HKT: 8484.27, HKO: 3.4929) ile doğrusal olmayan regresyon analizine (HKT: 10888.80, HKO: 4.4828), göre daha iyi tahmin sonuçları elde edilmiştir. Doğrusal Olmayan Regresyon Analizi kullanılarak denklem parametrelerinin tahmini yanında, veriler arasındaki seri-korelasyon problemine bir çözüm olarak bir çok çalışmada önerilen Karışık Etkili Modellemenin kullanımı ile Jiang et al. (2005) gövde çapı denkleminin tahmin gücünde iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca denklemlerin oluşturulmasında kullanılmamış olan 48 adet ağaç verisi kullanılarak karışık etkili modellerin kalibrasyon yanıtları analiz edilmiş ve gövde çapı denkleminin kalibre edilmesi ile tahmin güçlerinin iyileştiği belirlenmiştir. Ülkemizde Anadolu Karaçamının yayılış gösterdiği diğer alanlar için daha ayrıntılı ve doğru sonuçlar verebilecek gövde çapı ve gövde hacim denklemlerinin geliştirilmesi, bu alanlardaki ormanların işletilmesine önemli katkılar sağlaması beklenmektedir.