Tarsus'ta korunması gerekli bölgesel kent dokusunun değerlendirilmesi üzerine bir araştırma

ÖZET Bu çalışma Tarsus'ta korunması gerekli bölgesel kent dokusunun değerlendirilmesini içermektedir. Tarsus'ta, günümüzde korunması gereken doku çoğunlukla 19.yy sonu ve 20.yy başlarına ait yapılardan oluşmaktadır. Bu dönemde Tarsus'ta Rumlar, Ermeniler ve yerli halktan oluşan üç etnik grup yaşamıştır. Bu tezde çalışılan bölge, daha önce Ermenilerin yaşadığı, St. Paulus Kilisesi, Ulu Cami, Kırkkaşık Bedesteni, Bilal-ı Habeşi Türbesi, Amerikan Koleji'ni içeren, arkeolojik ve doğal sit alanı olan Gözlükule Höyüğü ile kentsel sit alanı olan Tabakhane Mahallesi arasında kalan Şehit Kerim Mahallesi ile Cami-i Nur Mahallesi 'nin bir bölümünü kapsamaktadır. Bu çalışmada Tarsus kent yerleşimi içinde henüz koruma altına alınmamış bu bölgedeki anıtsal- kültürel- estetik ve doğal değerleri tespit edilerek bölgenin kent bütünü ile paylaştığı ortak değerler vurgulanmak istenmiştir. Çalışma, bölgeye ilişkin analitik çalışmalar kapsamında korunması gerekli yapıların tespiti, rölövelerin hazırlanması, restitüsyon ve restorasyon öneri projelerinin hazırlanması, bölge için koruma önerilerinin getirilmesi ve seçilen pilot bölgenin bilimsel korumanın ilke ve yöntemleri doğrultusunda düzenlenmesini içermektedir. Birinci bölümde; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde; Tarsus'un coğrafi konumu, iklimi, sosyo- ekonomik yapısı, tarihsel gelişimi, kent dokusu ve kentte daha önce yapılmış olan koruma çalışmaları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; seçilen çalışma bölgesinin kent dokusundaki yeri ve özellikleri incelenmiştir. Bu bağlamda korunması gerekli yapıların tespiti yapılarak, rölöveleri, restitüsyon ve restorasyon öneri projeleri hazırlanmıştır. Yapılan tespit çalışmaları sonucunda bölgenin mimari özelliklerinin değerlendirmeleri yapılmıştır. Dördüncü bölümde; Tarsus'ta yapılmış koruma çalışmaları bağlamında, çalışma bölgesini de içeren koruma yaklaşımı ve önerileri getirilmiştir. Getirilen öneriler mevcut doku ve çevre ölçeği ile tek yapı ölçeğinde değerlendirilmiştir. VIII