Tatarça mevlūd (İnceleme-metin-dizin)

Uzun bir geçmişi olan Tatar Türkçesi, üç farklı diyalekte ayrılmış olarak çok geniş alanlara yayılmıştır. Köklü bir tarihe dayanan Tatar Türkçesi gelişmiş bir yazılı edebiyata sahiptir. Matbaacılıktan önceki dönemlerde Arap alfabesiyle yazılmış eski Tatar kitapları elle kopyalandığı için o dönem Kuran'ın el yazmaları, diğer dinî eserler ve eğitim kitapları yaygınlaşmıştır. Arap alfabesiyle yazılmış olan "Tatarça Mevlūd" adlı eserin, öncelikli olarak Arap alfabesinden Latin alfabesine transkribi yapılarak metin oluşturulmuştur. Metinden yola çıkılarak Eski Türkçe ve Kazan Tatar Türkçesi ile karşılaştırmalar yapılarak eserin ses ve şekil bilgisi özellikleri incelenmiştir. Bu veriler ışığında eserdeki Tatar Türkçesinin dil özellikleri ortaya konmuştur. Son olarak ise, gramatikal dizin yapılarak araştırmacılara hem sözcüklere hem de sözcük ve eklerin metinde bulunduğu yerlere kolay ulaşma olanağı sunulmuştur. Çalışmamız inceleme, metin ve dizin olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Kazan Tatar Türkçesinin yazı dili olmadan hemen önceki dönemine biraz da olsa ışık tutmak, bu dönemin yazı dili özelliklerini, diğer yazı dillerinden ne ölçüde etkilendiğini göstermeye çalışmaktır. İncelediğimiz eser Tatar Türkçesiyle yazılmış bir mevlit olması dolayıyla mevlid geleneğinin Tatar edebiyatı içindeki önemi de ortaya konmuş olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tatarça Mevlūd, Mevlit, Tatar Türkçesi.