Tatlı su sülüğü nephelopsis obscura'nın biyolojisi bazı kimyasal maddelerle kontrolü ve alabalığa (Oncorhynchus mykiss) olan etkisinin araştırılması

ÖZET Doktora Tezi TATLI SU SULUĞU NEPHELOPSIS ' OBSCURATHV& BİYOLOJİSİ, BÂZI KİMYASAL MADDELERLE KONTROLÜ VE ALABALIĞA ( ONCORHYNCHUS MYKISSS OLAN ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Nairn SAĞLAM Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Yetiştiriciliği Anabilim Dalı 1997, Sayfa: 118 Bu araştırmada tatlı su sülüğü NephelopsJs obscura'nın doğadaki yoğunluğu, hareket ve davranışları, morfolojik özellikleri, beslenme, büyüme, üreme ve yumurtlama gibi biyolojik özellikleri araştırılarak, Alabalıkla t Oncorhynchus mykiss) olan paraziter ilişkisiyle, N. obscura nın hayat devri saptanmaya çalışıldı. N. obscura'nın kontrol altına alınması amacıyla, laboratuvarda Formalin, Lysol ve Neguvon gibi kimyasal maddelerin 100 ppm, 200 ppm, 300 ppm, 500. ppm, 1000 ppm, 1500 ppm, 2000 ppm, 2500 ppm, 5000 ppm, 10000 ppm, 20000 ppm ve 40000 ppm lik konsantrasyonları banyo şeklinde uygulanmasıyla en uygun kimyasal madde ve konsantrasyonu araştırıldı. N. obscura nın Haziran ve Temmuz aylarında en yüksek (8.86+1.25 adet/ m2 ve 8.86±1.21 adet/m2), Aralıkta (2.37±0.04 adet/m2) ise en düşük yoğunlukta olduğu tespit edildi. Su ortamında balık, Tubifeı ve Gammarus ile beslenebildiği saptandı. Gelişimini laboratuvar koşullarındaII 13 ayda tamamlayıp, kokon vermeye başladığı belirlendi. Bir M obscura nın ortalama 1.89+0.24 (1-4, n=19) kokon bıraktığı ve bir kokonun da ortalama 3.48+0.28 (1-8, n=50) yumurta taşıdığı gözlendi. En ilginci de yumurtlama yapan M obscura da % 93.33-96,67 oranında ölüm görulmesiydi. Yumurtadan çıkan yavruların olgunlaşıncaya kadar ortalama % 33.44+0.86 (+Sx) kayıp verdiği belirlendi. M obscura, alabalığa saldırdığında balıkların gözlerine ve yüzgeçlerine tutunduğu ve bu organları yediği, balığın vücudunda yaptığı yaralar sonucu kanamalar oluşturduğu görüldü. Alabalık havuzlarında hem M obscura nın invazyonlarını. hem de taşıyabileceği parazitleri bulaştırmasını önlemek için; Formalin in 200 ppm'inin 110-170 dakika, 300 ppm'inin 60-110 dakika, 500 ppm'inin 40-45 dakika, 1000 ppm'inin 15 dakika ve 1500 ppm'inin 10 dakika sureyle banyo şeklinde uygulanarak en etkili olduğu tespit edildi. Lysof ün balıkları öldürdüğü halde sülükleri öldürmediği görüldü. Neguvon'un ise M obscura nın hareketini durdurarak tutunma yeteneğini önlediği saptandı. Neguvon uygulanan M obscura 1ar, temiz suya alındıklarında tekrar canlandıkları belirlendi. Kokonlardaki larvaların öldürülmesinde Formalin tamamen başarılı olurken, Lysol kısmen etkili oldu, Neguvon'un ise etkili olmadığı görüldü. ANAHTAR KELİMELER: Tatlı su sülüğü, NepheJopsis obscura Morfoloji, Biyoloji. Paraziter etki, Alabalık, Formalin, Lysol, Neguvon