Tavşanlarda deneysel üveit modelinde endotelin reseptörlerinin etkisi

Üveit, primer olarak üveal dokuları etkileyen bir enflamasyon olup, vitreus, retina ve optik sinirde de hasara yol açabilen bir hastalıktır. Üveit patogenezi hala tam anlamıyla aydınlatılamamış olup, tedavisi ile ilgili devam eden pek çok çalışma vardır. Endotelin-1 bilinen en vazoaktif peptid olup, keşfinden beri tıp dünyasında pek çok branşın ilgi odağı olmuştur. Endotelin reseptörlerinin oküler dokularda da varlığı gösterilmiş ve ön kamarada protein artışına yol açtığı gösterilmiştir. Endotelin reseptörlerinin oküler dokulardaki etkilerini araştıran oldukça kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada endotoksin ile üveit modeli oluşturulan tavşanlarda Bosentan (non-selektif endotelin reseptör antagonisti) ve BQ123 (ETA reseptör antagonisti)'ün klinik skor, ön kamarada hücre sayısı, protein miktarı ve histopatolojik değerlendirme üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmış, bu amaçla 42 tavşanın 42 gözü değerlendirmeye alınmıştır. Her grupta 6'şar tavşan olacak şekilde şekilde hayvanlar 7 gruba ayrıldı (V: salin ve etanol alan, B: Bosentan alan, BQ: BQ123 alan, LPS: Lipopolisakkarid alan, BL: Bosentan ve Lipopolisakkarid alan, BQL: BQ123 ve Lipopolisakkarid alan, K: saline alan grupları göstermektedir). İlaç enjeksiyonları LPS yapılmadan 1 saat önce her göze subtenon olarak uygulandı. Yapılan istatistiksel analizlerde BQ123'ün klinik skor, hücre sayısı ve protein miktarını Bosentana göre daha fazla azalttığı ve bu azalmanın hücre sayısı açısından anlamlı olduğu izlendi (p=0.018). Histopatolojik örneklerde Bosentanın enflamatuar reaksiyonu BQ123'e göre daha fazla azalttığı ve bu azalmanın anlamlı olduğu izlendi (p=0.002). Sonuç olarak ETA reseptör blokajının kan aköz bariyerini koruma etkisiyle, non-selektif endotelin reseptör blokajının ise enflamasyonun vasküler basamağını antagonize ederek üveit tablosunda düzelmeye yol açtığı izlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Endotelin, endotelin reseptör antagonistleri, üveit, lipopolisakkarit, endotoksin