Tıbbi atık yakma tesisi gaz emisyonları ve küllerinin kimyasal ve mikrobiyolojik açıdan incelenmesi: Toksisite ve mutajenite tayinlerinin yapılması

ÖZET Doktora Tezi TIBBİ ATIK YAKMA TESİSİ GAZ EMİSYONLARI VE KÜLLERİNİN KİMYASAL VE MİKROBİYOLOJİK AÇIDAN İNCELENMESİ; TOKSİSİTE VE MUTAJENİTE TAYİNLERİNİN YAPILMASI SEMRA MALKOÇ Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Müfide BANAR 2004, 146 sayfa Bu çalışmada, laboratuvar ölçekli borusal bir insineratörde tıbbi atıkların yakılması işlemi fizikokimyasal ve mikrobiyolojik açıdan eş anlı incelenmiştir. Deneyler 500, 600, 700, 800 ve 900 °C'de gerçekleştirilmiş ve yakma sonrası oluşan dip ve uçucu küllerde ağır metal (Ag, Al, Cd, Cr, Cu, Fe, Mg, Ni, Pb ve Zn), kalsiyum, sodyum, potasyum, azot, karbon, hidrojen, kükürt ile gaz emisyonlarından çıkan HC1 miktarı tayini, insineratörün dip külünde X ışınları difraktometre analizi, bakteriyolojik analizler [indikatör mikroorganizmalar tarafından (Bacillus stearothermophilus) izlenmesi], Ames Salmonella mutajenite testi çalışmaları, toksisite deneyleri, endüstriyel ölçekli bir tehlikeli atık insineratörünün dip külünde yapılan kimyasal analizler ve X ışınları difraktometre (XRD) analiz çalışmaları yapılmıştır. Dip ve uçucu küllerin fizikokimyasal ve mikrobiyolojik bulgularına bakıldığında, dip külündeki ağır metal derişimlerinin daha yüksek olduğu, gaz emisyonlarında HC1 miktarının sıcaklığa bağlı olarak düştüğü, indikatör mikroorganizma olarak kullanılan Bacillus stearothermophilus sporlarının uygulanan yakma sıcaklıklarında yaşayamadıkları, AMES testi ile yapılan sitotoksisite sonuçlarına göre 500 °C'de yanma sonucu kalan dip külünün mutajenik bir genotoksik etkide ve tersinmez olduğu ve aynı zamanda akut letal toksisite düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler:Tıbbi atıkların insinerasyonu, ağır metaller, Bacillus stearothermophilus, mutajenite ve toksisite, XRD