İngilizce yabancı dil sınıflarında öğretmenlerin düzenek değiştirmesi

Bu tez yabancı dil sınıflarında öğretim veren İngilizce öğretmenlerinin İngilizceden Türkçeye yaptıkları düzenek değiştirme uygulamalarını ayrıntılı olarak araştırmayı amaçlamıştır. Çalışma Adana Çukurova üniversitesinde Yabancı diller Yüksek Okulu hazırlık sınıflarında gerçekleşmiştir. Bu amaç doğrultusunda, 3 sınıf seviye 1'den ve 3 sınıf seviye 3'ten olmak üzere toplamda 6 sınıf gözlenmiş ve 294 dakika cep telefonu kamerasıyla kayıt yapılmıştır. Ders kayıtları çözümlenmiş ve sınıflarda düzenek değiştirme uygulamalarının olup olmadığı incelenmiştir. Eğer oluyorsa ne sıklıkta olduğu, öğretmenlerin hangi amaçla onları kullandığı, hangi tür ve işlevlerin öğretmenler tarafından sıkça kullanıldığı, düzenek değiştirme sıklığının Okuma ve Dilbilgisi derslerine göre ve sınıflardaki öğrenci seviyelerine göre nasıl değiştiği ve son olarak düzenek değiştirmenin öğrenme sürecine nasıl katkıda bulunduğu incelenmiştir. Gözlem ve ders kayıtlarının yanı sıra öğretmenlere yarı yapılandırılmış görüşmeler uygulanmış ve bu görüşmeler içerik çözüleme yöntemiyle incelenmiştir. Bulgulardan edinilen bilgiler şunlardır: 1) Tüm öğretmenler sınıflarında düzenek değişimi yapmıştır; 2) Öğretmenler çeşitli nedenlerle düzenek değiştirme kullanmıştır. En çok kullanılanlar çeviri, tekrarlama, anlamayı kontrol etme, yeni bilgileri açıklama, alıştırmaları kontrol etme, hataları düzeltme ve dilbilgisi incelemeleridir. 3) En çok tümceler arası düzenek değiştirme kullanılmıştır. 4) Ders esnasında bazı olağandışı durumlar gözlenmesine rağmen, genel olarak öğretmenler düzenek değişimini Dilbilgisi derslerinde ve düşük seviyeli sınıflarda daha çok kullanmayı tercih etmektedir. 5) Son olarak, öğretmenler düzenek değiştirmenin faydalı olduğu ancak dikkatli bir şekilde kullanılması gerektiği ve dil sınıflarında ana dilin hedef dilin önüne geçmemesi gerektiğini vurgulamışlardır.