Patent bilgisine dayalı teknoloji seçimi ve yeni ürün geliştirme

Değişen koşullar işletmelerin ayakta kalmasını oldukça zorlu bir hale getirmektedir. Her yıl çok sayıda işletme yoğunlaşan uluslararası rekabet koşullarının da etksiyle başarısız olmakta ve kapanmaktadır. Bu başarısızlıkların gündeme getirdiği bazı soruları şu şekilde sıralamak mümkündür: i) İş ve yatırım başarısı/başarısızlığında ?teknoloji seçimi?nin rolü nedir? ii) Geleceğin parlak teknolojileri nelerdir? iii) Teknolojik değişim ne şekilde izlenebilir/öngörülebilir? iv) Teknolojik değişimin göstergesi olarak hangi veri kaynaklarından yararlanılabilinir?Yukarıda belirtilen sorular (bunlarla ilgili cevap ve kararlar) ve doğru teknoloji seçimi ile ilgili olarak genel bir çerçeve (çatı) modelin olmayışı, bu tezin yola çıkış noktası olmuştur. Bu bağlamda; bu tezde ?teknoloji/yatırım seçimi?nin çeşitli süreçlerinde kullanılabilecek dört farklı çerçeve model sunulmaktadır. Önerilen çerçeve modellerin her biri ?patent bilgisini? kullanarak potansiyel kullanıcılara karar desteği sağlamayı amaçlamaktadır. Bu model önerileri; ?patentlerin teknolojik değişimin en iyi göstergelerinden biri olduğu? varsayımına dayanılarak tasarlanmıştır.Önerilen çerçeve (çatı) modeller; Patent Alarm Sistemi'nin (PAS) yapılandırılması, Analitik Hiyerarşi Prosesi'nin (AHP) yüksek eğilimli teknolojilerin (teknolojik eğilimlerin) belirlenmesi için kullanılması; teknolojilerin bulanık sınıflandırıcılar kullanılarak sınıflandırılması ve son olarak da yeni ürün geliştirme sisteminin oluşturulmasını içermektedir.PAS; kullanıcıların izlemek istediği bir alanda yaşanacak teknolojik eğilim değişikliklerinden haberdar olmasını sağlayan bir sistemdir. Öngörülen ikinci çerçeve (çatı) model, patent istatistiklerini esas alarak teknoloji/yatırım planlayan girişimcilerin karar probleminin çözülmesine yöneliktir. Üçüncü model ise, teknolojilerin; güncelliğini yitirmiş, güncel ve klasik olarak sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla tasarlanmış bir bulanık sınıflandırma yaklaşımıdır. Ele alınan dördüncü çerçeve model ise 5N1K (Ne, Nerede, Ne zaman, Neden, Nasıl, Kim) ve ?yenilikçi ürün geliştirme teorisi?nin bereber kullanılarak yeni ürün geliştirilmesine yöneliktir. Tezde önerilen çerçeve modeller çeşitli vakalar ele alınarak örneklendirilmiştir.Özetle, teknoloji seçim problemi için önerilen tüm çerçeve modeller karar desteği açısından önemli katkılar sağlayarak mevcut uygulamalara çeşitli faydalar sunulmaya çalışılmıştır.