Tedarik zinciri esnekliğinin tedarik zinciri belirsizliği ve riski üzerine etkisi: İMES örneği

Bu çalışmada tedarik ve iş süreçlerinde belirsiz ortamların doğurduğu riskler karşısında tedarik zinciri esnekliğinin rolü analiz edilecektir. Bu kapsamda araştırılacak konuları, "Tedarik zinciri esneklik uygulamaları işletmelere hangi avantajları sağlamaktadır? İşletmelerin tedarik zinciri esnekliği uygulamalarının rekabet ortamında en üst seviyeye çekilmesi için neler yapılabilir? Tedarik zinciri esnekliği uygulamalarının sürdürülebilirliğini etkileyen faktörler nelerdir? Fazla tedarik zinciri esnekliği ne gibi belirsizlikler ve riskler açığa çıkarır?" şeklinde sırlamak mümkündür. Tedarik zinciri esnekliği faaliyetlerinde işletmelerin piyasadaki rekabette başarılı olmasının işletmeye ne gibi avantajlar sağlayabileceği, çalışanlara, işletmelere ve ülke ekonomisine ne gibi faydalar sağlayabileceği konusunda anketlerden elde edilen verilerine dayalı istatistiksel analizler yapılarak ilgililerin yararına sunulmuştur. Bu araştırmanın evreni; İstanbul İMES sanayi sitesinde çeşitli alanlarda faaliyet gösteren toplam 220 işletme olup örneklem sayısı ise 192 kişidir. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde kullanılan ölçekler; "Tedarik Zinciri Esnekliği Ölçeği", "Tedarik Belirsizliği Ölçeği" ve "Tedarik Riski Ölçeği" dir. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan katılanların tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; "Tedarik zinciri esnekliğinin belirsizlik üzerinde etkisi" Tedarik zinciri esnekliği, belirsizliğin %24'ünü açıklamaktadır, yani belirsizlikteki değişimin %24'ü tedarik zinciri esnekliğinden kaynaklanmaktadır; "Tedarik Zinciri Esnekliği Alt Boyutlarının Belirsizlik Üzerine Etkisi" Tedarik esnekliği, belirsizliği pozitif yönde etkilemektedir, yani tedarik esnekliği arttıkça belirsizlik de artmaktadır. Tedarik esnekliği, belirsizliğin %65,7'sini açıklamaktadır. Üretim esnekliği, belirsizliği pozitif yönde etkilemektedir, ancak bu etki zayıf ve sınırlıdır. Üretim esnekliği, belirsizliğin %13,7'sini açıklamaktadır. "Tedarik Zinciri Esnekliğinin Tedarik Zinciri Riski Üzerine Etkisi; Tedarik zinciri esnekliği, tedarik zinciri riski üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Tedarik zinciri riskinin %11,6'sının tedarik zinciri esnekliği tarafından açıklandığı, geri kalan %88,4'lük kısmının ise diğer faktörlerden kaynaklandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tedarik Zinciri Esnekliği ve Belirsizlik, Tedarik Zinciri Esnekliği ve Risk, Riski Önleme Yöntemleri, Tedarik Zinciri Yönetimi.