Tedavi amacıyla başvuran obez bireylerde emosyonel disregülasyon, aleksitimi ve yeme bozuklukları ilişkisi

Amaç: Obezite giderek yaygınlaşan ve yaşamı tehdit eden bir durumdur. Son yıllarda obezite tedavisinde cerrahi yöntemler öne çıkmaktadır. Obezite (bariatrik) cerrahisi adaylarında daha yüksek olmak üzere, obezitesi olanlarda tıkınırcasına yeme bozukluğu (TYB) başta olmak üzere psikiyatrik bozuklukların yaygınlığı oldukça fazladır. Çalışmamızda cerrahi ve diyetisyen olmak üzere tedaviye başvuran obez bireylerde psikiyatrik bozuklukların yaygınlığının araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca emosyonel yeme gibi problemli yeme davranışları ve yeme bozukluklarının, emosyonel disregülasyon (ER) ve aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tedavi amacıyla başvuran obez bireylerde yeme bozuklukları ve diğer psikiyatrik bozukluklarının araştırılması ve ilişkili faktörlerin incelenmesinin, uygun tedaviyi belirlemeye ve yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Yöntem: Çalışmaya bariatrik cerrahiye başvuran ve tarafımıza operasyon öncesi psikiyatrik değerlendirme amacıyla konsültasyonu yapılan 55 kişi ve diyetisyene başvuran BKI (beden kitle indeksi) 25 ve üzerinde olan 66 kişi dahil edilmiştir. Yeme bozuklukları tanıları DSM-5, diğer psikiyatrik tanılar SCID-I ile değerlendirilmiştir. Ayrıca tüm katılımcılara Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), 20 maddeli Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ- 20), Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ve Gece Yeme Anketi (GYA) uygulanmıştır. Bulgular: Her iki grupta psikiyatrik eş tanı oranı yüksek olmakla birlikte cerrahiye başvuran grupta yeme bozukluklarının yaygınlığı, kontrol grubuna göre daha yüksek saptanmıştır. En sık görülen yeme bozukluğu TYB, 2. sıklıkta TYB ve gece yeme bozukluğu (GYB) komorbiditesi bulunmuştur. Her iki grup arasında DDGÖ, TAÖ-20, DEBQ ve GYA puanlarında anlamlı fark bulunmamıştır. TYB olanlarda, olmayanlara göre DDGÖ, TAÖ-20 toplam puanları ve emosyonel yeme puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır. BKI ile duygu düzenlemede güçlüğün 'kabullenememe' alanı, emosyonel yeme ve gece yeme davranışları arasında pozitif bağıntı saptanmıştır. Ayrıca DEBQ-emosyonel yeme ile DDGÖ ve TAÖ-20 toplam puanları arasında pozitif bağıntı olduğu bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamız cerrahi yöntem ve diyetisyen olmak üzere tedavi amacıyla başvuruda bulanan obez bireylerde emosyonel disregülasyon, aleksitimi ve yeme bozuklukları arasındaki ilişkinin araştırıldığı, Türkiye'de yapılan ilk çalışmadır. Çalışmamızda her iki grupta psikiyatrik tanı yaygınlığı oldukça yüksek saptanmıştır. Obezite şiddeti arttıkça yeme bozuklukları yaygınlığının artmış olduğu gösterilmiştir. Obeziteye en sık eşlik eden tanı TYB' dur. TYB olanlarda olmayanlara göre emosyonel yeme davranışı daha sık eşlik etmiştir. Bulgularımız, duygu düzenleme yetilerinin zayıf olması ve aleksitimik özelliklerle sahip olunmasının, emosyonel yeme davranışı ve TYB ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Çalışmamız tedaviye başvuran obezitesi olan bireylerde problemli yeme davranışlarının mekanizmalarıyla ilgili bakış açısı sunmuştur. Gelecekte bu mekanizmaların ayrıntılandırılmasına yönelik spesifik olarak yapılacak klinik ve deneysel labarotuvar araştırmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.