An investigation about how team chracteristics and job satisfaction influence team members' work motivation and subsequent positive work outcomes in technology based firms

Günümüzde bir çok firma çalışanlarının performanslarını ve firmaya olan bağlılıklarını arttırmak için çeşitli aksiyonlar almaktadır. Çalışanların performansının artması için yüksek motivasyon ve iş tatminin olması gerektiği bilinmektedir. Performansın yanı sıra firmalar çalışanlarını elde tutmak için bir firmaya aidiyet duygusu kazandırmaya çalışmaktadırlar. Aidiyet duygusunun kazandırılması için firmalarda iç iletişim takımları kurulmakta ve bu takımlar ayrıca şirket içi organizasyonlar da düzenleyerek çalışanların firmaya olan bağlılıklarını da arttırmayı hedeflemektedir.Bu araştırmanın amacı telekomünikasyon sektörü firmalarında çalışan takım üyelerinin iş tatmini, motivasyon ve takım özelliklerinin performans ve organizasyonel bağlılığa etkilerinin belirlenmesidir. Araştırmanın kapsamı olarak Türkiye'de faaliyet gösteren 5 firmaya anket yapılmıştır.Araştırma kapsamında 5 teknoloji firmasında çalışan toplam 101 kişinin anket sonuçları değerlendirilmiştir. Anket verileri SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Science for Windows 20.0) programı ile değerlendirilmiştir. Değişkenlerin arasındaki mediation ve moderation ilişkilerini görebilmek için SPSS üzerine processmacro programı kurularak analizler bu program aracılığıyla yapılmıştır. Katılımcılar ortalama 30 yaşında, büyük oranda en fazla 2 yıldır mevcut pozistiyonunda ve en fazla 4 yıldır mevcut şirketinde çalışmaktadırlar. Anket verilerinin analizinde modelin değişkenleri olan iş tatmini, motivaston, iş performansı ve organizasyonel bağlılık değişkenlerinin yaş, medeni durum ve cinsiyet gibi demografik faktörlerin değişiminden anlamlı olarak etkilenmediği görülmüştür. Anket verileri sıklık ve tanımlayıcı analizler, güvenilirlik analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi, faktör analizi, aracılık analiiz ve düzenleyicilik analizi ile incelenmiştir. Analizlerde tüm verilerin incelenmesinin yanında şirket bazında da inceleme yapılmış, farklılaşan ve benzerlik görülen noktalar belirlenmiştir. Company 4 ve Company 2 aynı grup şirketi olmalarına rağmen korelasyon analizinde farklı ilişkilerin anlamlı çıktığı görülmüştür. Bu da sektör ve kurum iklimlerinin yanı sıra her şirketin kendine özgü yöntem ve sonuçları olduğunu göstermektedir.Değişkenlerin güvenilirliğinin belirlenmesi için öncelikle güvenilirlik analizi yapılmış, sınırın altında kalan sorular analizden çıkartılarak, anlamlı seviyeye çekilen Alfa değerleriyle değişkenleri oluşturan sorular belirlenmiş, ortalamalar tekrar hesaplanmıştır. Güvenilirlik analizinden sonra anlamlı ortalamalar ile korelasyon analizi yapılmıştır. Korelasyon testleri sonucunda motivasyon ile iş performansı arasında, motivasyon ile iş tatmini arasında, iş tatmini ile iş performansı arasında, takıma bağlılık ile motivasyon arasında, iş tatmini ile takıma bağlılık arasında, iş tatmini ile organizasyonel bağlılık arasında çok güçlü pozitif ilişki bulunmuştur. Çalışmada önerilen model testler sonucunda doğrulanmıştır. İş tatmininin diğer tüm değişkenlerle anlamlı pozitif ilişkisi olduğu bulunmuştur. İş tatmininin motivasyon ve iş performansı ile çok güçlü ilişkili çıkması, iş performansını arttırmaya çalışan şirket yöneticileri ve insan kaynakları departmanı için kıymetli bir sonuçtur. Motivasyon ve iş performansının arttırılması için çalışanların işlerine odaklanılmalı, ilgili işlerin çalışanların bilgi ve yeteneklerine ne kadar uyduğu, çalışnaların ücret, yan haklar ve iş koşullarından ne kadar memnun oldukları araştırılmalı, memnuniyet arttıcı çalışmalar için aksiyonlar belirlenmelidir.Hipotez testlerinde takım karakteristiklerinin diğer değişkenlerle daha zayıf ilişkilerde olduğu görülmüştür. Organizasyona bağlılık ve iş performansı arassında anlamlı bir korelasyon çıkmamıştır. Faktör analizleri ile değişkenlerin alt grupları belirlenmiş, güvenilirlik analizi ile alt gruplar test edildikten sonra korelasyon analizi ile bu grupların birbrilerini hangi yönde ve şiddette etkilediği belirlenmiştir. Faktör analizleri sonucunda iş performansının, iş tatmininin en çok iş prestiji grubu ile pozitif ilişkili olduğu görülmüştür. İş prestijinden sonra iş koşulları ve faydaları grubu iş performansını etkilemektedir. İş yoğunluğunun iş performansına anlamlı şekilde etki etmediği görülmüştür. Bu sonuçların ışığında iş performansının kişilerin işlerini nasıl gördükleriyle, sonrasında çalışmaları dolayısıyla elde ettikleri faydalar ile ilişkili olduğunu buna rağmen iş yoğunluğu, iş zorluğu gibi kavramların performansı etkilemediğini söyleyebiliriz. Regresyon analizinde iş performansının sadece motivasyon ile anlamlı şekilde ilişkisi olduğu görülmüştür. Motivasyon %51 oranında iş performansını açıklamaktadır. Motivasyonun da alt grup detayına baktığımızda iş performansının en çok kişisel yeterlilik ile ilişkili olduğu görülmüştür. Çalışanlar kendilerini gerekli bilgi, beceri, tecrübe, eğitim seviyesinde gördüklerinde iş performansı buna bağlı olarak artmaktadır. Organizasyonel bağlılığın regresyon analizinde ilgili değişkenin iş tatmini ve iş tatmini ile rol eşitliği değişkenleri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak modeldeki iki çıktı değişkeni de farklı bağımsız değişkenler ile ilişkili çıkmıştır. Performans arttırımı için motivasyon, bağlılık arttırımı için iş tatmini ve rol eşitliğine odaklanılmalıdır. Sonuçların Türkiye'de faaliyet gösteren en büyük 5 telekomünikasyon şirketine ait olduğu unutulmamalıdır. İlgili çalışma sektörler ve ülkelere göre farklılık gösterebilecek olsa çıkan sonuçlar literatür ile paralellik göstermektedir. Bundan sonraki araştırmalarda farklı sektörler de ele alınıp sektörler arası karşılaştırma yapılabilir. Sektörlerin yanı sıra diğer ülkele ile de karşılaştırma yapılarak farklı kültürlerdeki insanlar için sonuçların nasıl değiştiği izlenebilir. Mevcut çalışma 101 anket üzerinden yapılmıştır, anket sayısı arttırılarak istatistiksel olarak güven seviyesinin daha yüksek olduğu sonuçlar ortaya konulabilir. Şirketler bazında minimum 30 örneklem sınırını sadece Company 2 geçtiği için, örnek sayısı 30'dan küçük olan şirketlerin analizinde parametrik olmayan analiz yöntemleri kullanılmıştır. Gelecek çalışmalarda şirket başına en az 30 anket toplanabilirse bu sorun giderilmiş olur.