Teknolojik yeniliklerin mimarlık eğitimindeki mekansal gereksinimlere etkisi üzerine bir araştırma

Gelişen teknolojinin yaşamımızın her alanında yarattığı değişim, pek çok sektörün kendini yeniden sorgulamasına neden olurken, zamanın gereksinimlerine uyum sağlama çabalarını da beraberinde getirmektedir. Değişime uyum çabaları teknolojik yeniliklerden faydalanmanın yanında mekânsal/sosyal adaptasyonu da gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede yükseköğretim kurumları teknolojinin en yoğun olarak kullanıldığı mekânlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte pek çok meslek alanında olduğu gibi teknoloji odaklı mimarlık eğitiminde de Bilgisayar Destekli Tasarım (BDT)/Bilgisayar Destekli Üretim (BDÜ) öne çıkmaktadır ve eğitim-öğretim planları da bu doğrultuda güncellenmektedir. Tez kapsamında teknolojiyle birlikte sürekli değişen ve gelişen teknoloji odaklı mimarlık eğitiminde ihtiyaç duyulan mekânsal gereksinimler ve yenilikçi tasarım yaklaşımları araştırılmıştır. Çalışmanın kuramsal kısmında yöntem olarak literatür araştırması kullanılmış, mimarlık eğitiminin ve mekânlarının 1980'lerden günümüze gelişim süreci özetlendikten sonra, mimarlık okullarındaki mekânsal gereksinimler ve standartlar sistematize edilmiş, yurtdışındaki 7 teknoloji odaklı mimarlık okulunun planları üzerinden tasarım yaklaşımları ve mekânsal kurguları analiz edilmiştir. Ayrıca teknolojik yenilikler açısından mimarlık eğitim mekânlarının mevcut durumunu ve mekânsal beklentileri tespit etmek için Türkiye'den 7 şehirdeki 16 üniversitenin Mimarlık Bölümlerinde görev yapan ve sayısal tasarım alanında çalışmaları olan 27 öğretim elemanı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, teknolojik yenilikler doğrultusunda mimarlık eğitimindeki mekânsal gereksinimlerin ve öne çıkan tasarım yaklaşımlarının neler olduğu tespit edilmiş, Türkiye'de gelecekte tasarlanacak/dönüştürülecek mimarlık eğitim mekânları için öneriler geliştirilmiştir. Mimarlık eğitiminde esnek, bilgisayar destekli tasarımın ve üretimin birlikte gerçekleştirilebileceği, yüksek katlı ve geniş mekânlara ihtiyaç duyulduğu, bunun bilgi paylaşımını, birebir ve işbirlikçi çalışmayı, tasarım ve sunum tekniklerini kolaylaştırdığı görülmüştür. Bu tür mekânların ve yenilikçi tasarım yaklaşımlarının eğitim alan öğrencilerin hem eğitim hayatlarında, hem de gelecekteki meslek hayatlarında iyi bir araştırmacı ve tasarımcı olabilmelerinde faydalı olacağı düşünülmektedir.