Teknostresin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma

Sanayi devrimi sonrasında insanlığın içerisine girdiği süreç; gelişimi, dönüşümü ve bunların yan etkilerini de beraberinde getirmiştir. Modern çağ olarak adlandırılan 21. yüzyılda yaşayan insan, teknolojinin gerçekliği zorlayan makinelerini ve sanal evreni keşfetmiş, günlük yaşamında, iş yaşamında bunları kullanmaya başlamıştır. Stres düzeyinin kontrolsüz artışı, bireyin yaşamını olumsuz yönde etkiler. İç ve dış etkenlerin (bireysel/örgütsel) müdahalesi sonucunda kontrolden çıkan stres unsuru, bireyin iş yaşamında da olumsuz gelişmelere yol açar. Modern insanın en büyük sorunlarından birisi haline gelen stres, 2020'li yılların başında dünyayı etkileyen pandemi ile birlikte iş yaşamında farklı boyutlarda kendisini göstermiştir. Stres kavramının da teknostres olarak boyut kazanmasında bu sürecin büyük rolü vardır. Teknostresin yaratıcı unsurlarından olan Tekno-Aşırı Yük/İş Yükü nün çok fazla olduğu iş yerlerinde çalışanlara kaldırabileceklerinden fazla iş yükü yüklemek ve iş yerinde yükledikleri rollerin belirsizliği ile işten ayrılma niyetine etkisi büyük olmaktadır. İşten ayrılma niyeti, işten ayrılma eyleminin bir önceki adımıdır. İşten ayrılma niyeti eyleme döküldüğünde örgütleri hem maddi hem manevi olarak zor duruma sürüklemektedir. Günümüzde artan rekabetle beraber işletmeler sürdürülebilirliklerini korumak için işten ayrılma niyeti olmayan kalıcı personelle çalışmaya önem vermektedir. İşten ayrılma niyetini etkileyen faktörlerden örgütsel, çevresel ve kişisel faktörler değerlendirildiğinde iş görenin iş tatminsizliği, ücretle ilgili beklentilerinin karşılanmaması, farklı bir kuruma dair kariyer planlaması, ailevi durumlar, teknoloji tabanlı stres unsurları, iş yerindeki aşırı iş yükünden kaynaklı işten ayrılma niyetini etkilediği görülmektedir. Örgütsel faktörler ise yöneticilerin adaletli davranış sergilememesi, kurum içindeki anlaşmazlıklar şeklindeki sorunlar, iş yeri fiziksel koşulları yetersizliği vb. şekildedir. İşten ayrılma niyetini etkileyen çevresel faktörler ise hükümet politikaları, ekonomik dalgalanmalardır, işgücü devir hızıdır. Çalışmada; Otomotiv sektöründe çalışan sahip/yöneticilerin işten ayrılma niyetleri üzerinde teknostresin etkisi gün geçtikçe dikkat çeken bir hal almaktadır. Bu çalışmanın amacı, teknostres ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi nicel yöntemlerle ortaya çıkararak örneklem dahilinde değerlendirmektir. Bu amaç kapsamında; araştırmamızın örneklemini Bursa ilinde bulunan otomotiv yedek parça sektöründe hizmet veren 212 sahip/yönetici çalışanlar/işverenler veya oluşturmaktadır. Toplanan veriler anket yöntemiyle derlenmiş, PLSEM yöntemi kullanılmış olup Smart PLS programı kullanılarak analizleri yapılmıştır. Bulgular; teknostresin işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkisini ortaya çıkarmıştır. Fakat alt boyutları olan tekno iş yükünün işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde de anlamlı bir etki görülmüş olup tekno belirsizlik ile tekno karmaşıklık hipotezlerinde işten ayrılma niyetine etki etmediği yönünde anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bu çalışma otomotiv sektöründeki beyaz yakalı çalışan/işverenlerin teknostres kaynaklı işten ayrılma kararlarının etkenlerini görünür kılmaktadır.