Tekrarlı sprint antrenmanlarının maç koşu mesafesine etkisi

Bu çalışma, genç elit düzey futbolcularda tekrarlayan sprint antrenmanlarının (Repeated Sprint Training - RSA) maç içi koşu performansı ve bazı fizyolojik parametreler üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Türkiye'deki profesyonel kulüplerin U19 yaş kategorisinde yer alan toplam 38 erkek futbolcu katılmış ve bu sporcular rastgele şekilde deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Deney grubuna sekiz hafta boyunca RSA temelli sprint protokolü uygulanırken, kontrol grubu yalnızca rutin futbol antrenmanlarına devam etmiştir. Antrenman dönemi öncesi ve sonrası tüm futbolculara antropometrik ölçümler, maksimal oksijen tüketim (VO₂max) testi, laktat eşiği testi, izokinetik kas kuvveti testleri, 30 metre sprint ve tekrarlayan sprint testleri ile GPS tabanlı maç içi koşu analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, deney grubunda VO₂max değerlerinde anlamlı bir değişim görülmezken, maksimal laktat düzeyleri ve kalp atım sayılarında istatistiksel olarak anlamlı artışlar tespit edilmiştir (p<0.05). İzokinetik kuvvet testlerinde özellikle diz ekstansör ve fleksör kas gruplarında yüksek açısal hızlara özgü anlamlı gelişmeler gözlemlenmiştir. Sprint performansı açısından 30 metre sprint süresinde anlamlı bir değişiklik saptanmazken, tekrarlayan sprint testinde yorgunluk indeksinin korunmuş olması, yorgunluk direncinin geliştiğini göstermektedir. GPS verilerine dayalı maç analizlerinde ise deney grubunun yüksek şiddetli hız bölgelerinde (özellikle ≥18.1 km/s) anlamlı mesafe kazanımları elde ettiği, buna karşılık düşük-orta şiddetli bölgelerde mesafe azalması olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, tekrarlayan sprint antrenmanlarının özellikle yüksek şiddetli koşu kapasitesini, izokinetik kas kuvvetini ve yorgunlukla başa çıkma becerisini artırdığı; ancak maksimal sprint hızı ve VO₂max gelişimi açısından sınırlı etkiler yarattığını göstermektedir. Anaktar Kelimeler: Tekrarlayan Sprint Antrenmanı, Maç İçi Koşu Performansı, İzokinetik Kas Kuvveti, VO₂max