Tekrarlı sprint ve pliometrik antrenmanların aerobik ve anaerobik performansa etkilerinin karşılaştırması

Amaç: Takım sporlarında başarı için patlayıcı kuvvet performansı, belirleyici bir faktördür. Bu yüzden tekrarlı sprint ve pliometrik gibi yüksek şiddetli, tekrarlı antrenman çeşitleri takım sporlarının yıllık antrenman periyotlamasında önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada tekrarlı sprint ve pliometrik antrenmanın; aerobik kapasite, maksimal kuvvet, nöromüsküler güç, sprint performansı ve çeviklik üzerine olan etkileri ve tekrarlı sprint ve pliometrik antrenmanların sporcularının aerobik ve anaerobik performansları üzerindeki etkilerini inceleyerek bu antrenman çeşitlerinin üstün ve eksik yönlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma en az iki yıl okul takım sporlarında yer alan ve 15-17 yaş aralığında olan 31 antrene sporcunun katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, tekrarlı sprint antrenman grubu (TSA) ve pliometrik antrenman grubu (PA) olarak iki grupta gerçekleştirilmiştir. TSA grubuna, sekiz hafta boyunca haftada üç gün tekrarlı sprint antrenmanı yaptırılmıştır. PA grubuna ise aynı süre ve sıklıkta pliometrik antrenman yaptırılmıştır. Antrenman protokolünün başında ve sonunda, ön test ve son testler gerçekleştirilmiştir. İlk Gün: Vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi ve maksimal oksijen tüketimi testleri yer almıştır. İkinci Gün: Çeviklik, leg press, squat ölçümlerini içermiştir. Üçüncü Gün: Squat sıçrama, aktif sıçrama ve sprint performansı testleri uygulanmıştır. Bu çalışmanın istatistiksel analizleri, SPSS 21.0 yazılım programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Antrenman periyodunun başında yapılan analizler, gruplar arasında tanımlayıcı ve performans değişkenleri açısından anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Antrenman sonrasında, tekrarlı sprint antrenman grubunda VO2maks, çeviklik, leg press, squat, en iyi sprint, ortalama sprint, toplam sprint ve performans düşüş yüzdesi değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılıklar gözlenmiştir. Pliometrik antrenman grubunun süreç içerisindeki performans değişimine bakıldığında ise, boy, vücut ağırlığı, VO2maks, squat sıçrama, aktif sıçrama, leg press, squat, en iyi sprint, ortalama sprint ve toplam sprint değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılıklar gözlenmiştir. Gruplar arası ve zaman içerisindeki etkileşim açısından, boy, VO2maks, squat sıçrama, aktif sıçrama, leg press, squat, en iyi sprint, ortalama sprint, toplam sprint ve performans düşüş yüzdesi değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılıklar saptanmıştır. Buna karşın, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi ve çeviklik değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılık gözlenmemiştir. Sonuç: Tekrarlı sprint antrenmanı uygulanan grup, aerobik dayanıklılıkta belirgin bir artış gözlenmiştir. Bu durum, tekrarlı sprint antrenmanlarının dayanıklılığı ve aerobik kapasiteyi de geliştirmede etkili olduğuna işaret eder. Pliometrik antrenman uygulanan grupta ise kuvvet ve anaerobik kapasitede daha belirgin gelişmeler gözlenmiştir. Bu da pliometrik antrenmanların, kısa süreli ve yüksek yoğunluklu aktivitelerdeki performansı artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Çeviklik, Dayanıklılık, Kuvvet, Pliometrik antrenman, Tekrarlı sprint