Tekrarlı yükleme altındaki katkılı asfalt betonunun sünme özelliklerinin belirlenmesi

Son 30 yilda,artan trafik yoğunluğu, dingil yükleri ve lastik basınçlarının yanı sıra yetersiz derecede bakam sonucu, klasik asfalt betonuyk inşa edilen yollarda beklenenden daha hızlı bozulmalar görülmektedir. Yollardaki bozulma işaretleri tekerlek izi oluşumu, çatlaklar, yüzeyde malzeme kaybı ve cflalanmachr. Tekrarlı yükleme altındaki bitümlü karışımların kalıcı deformasyonu nedeni ile oluşan tekerlek izi, esnek üstyapıların hizmet ömürlerinin öngörülenden kısa olmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle esnek üstyapı dizaynı sırasında bitümlü karışımların sünme davranışının gözönüne alınması büyük önem taşımaktadır. Tekerlek izi derinliğinin tahmini için, bitümlü karışımların sünme davranışım etkileyen faktörlerin birbirleriyle olan ilişkilerinin daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Tekerlek izi oluşumunun ve çatlakların önlenmesi ya da geciktirilmesi için bağlayıcı olarak modifrye bitüm ya da katkı kullanımı gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada karışımın modifikasyonu için kullanılan plastomerlerin katkı oranlarındaki değişimin asfalt betonunun sünme davranışına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için standart bir aşınma tabakası karışımı seçilmiş ve UMATTA Test Ekipmanı kullanılarak bu karışımın tekrarlı yük altında sünme davranışı mcelenmiştir. Bu çalışma kapsamında 75 darbede sıkıştırılmış toplam 30 Marshall numunesi kullanılmış ve bunların 15 'i stabilite ve akma testlerinde, 15 'i de sünme deneylerinde kullanılmıştır. Sünme deneyinde laboratuvarda hazırlanan Marshall numuneleri sabit sıcaklıkta (50 °C) ve sabit yük altında (500 kPa) test edilmiştir.in Katkı oranlan değişen numunelere sabit yük altında, sabit yükleme ve dinlenme zamanlan uyguknmıştır.Agrega ağırlığınca %0.4, %0.5, %0.6 ve %0.7 termoplastik katkı oranlarında, her oran için 3 numune hazırlanmıştır. Aynca hazırlanan 3 katkısız numune ile de elde edilen sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Katkı oranlarındaki değişimin asfalt betonunun sünme davranışına etkisi, sûnme grafikleri üzerinde yapılan incelemelerle değerlendirilmiştir. 3 'ü katkısız olan 15 numune için de stabüite ve akma deneyleri yapılmış, katkı oranlarındaki değişimin stabüite ve akma değerlerine etkisi incelenmiştir. Çalışma boyunca tek tip katkı kullanılmış, tüm katkılı numuneler plastomer tipi granule polyolefin kullanılarak hazırlanmıştır. Deney sonuçlarının değerlendirilmesinden, katkı kullanımının kalıcı deformasyonlan ortalama %25 azalttığı görülmüştür. Ancak katkı kullanımının esneklik modülü(resilient modulus)'ne olan etkisi hakkında anlamlı bir sonuca varılamamıştır. Polyolefin katkılı asfalt beton numunelerin stabilitesi katkısız numunelere oranla ortalama % 20 daha fazla çıkmıştır.Maksimum stabüite değerlerine %0.6 katkı oranında ulaşılmıştır.