Teledişhekimliğinde farklı teknikler kullanılarak çekilen dijital fotoğrafların okluzal çürük teşhisindeki etkinliklerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı klinikte yapılan görsel ve radyolojik muayene ile akıllı telefonlar, ağız içi kamera ve makro fotoğraf makinası ile elde edilen dijital fotoğrafların okluzal çürük teşhisindeki etkinliklerinin ICDAS II kriterlerine göre in vitro ve in vivo koşullarda araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma in vitro ve in vivo olarak 2 aşamada gerçekleştirildi. İlk olarak, çalışmanın in vitro aşamasında, daha önceden çekilen 46 daimi büyük azı diş %1'lik sodyum hipoklorit içinde saklandı ve dişlerin yüzeyi dental kavitron ile temizlendi. Çalışmanın in vivo aşamasında kliniğe başvuran hastaların 268 daimi büyük azı dişinin okluzal yüzeyleri değerlendirildi. İn vitro ve in vivo ortamda dişler, hem görsel olarak hem de bite-wing radyografiler kullanılarak iki diş hekimi tarafından ICDAS II kriterlerine göre değerlendirildi ve varılan fikir birliği altın standart olarak kabul edildi. Daha sonra bu dişlerin okluzal yüzeylerinin fotoğrafları farklı bir diş hekimi tarafından 4 farklı ekipman (Samsung Galaxy A71 telefon, Samsung Galaxy A70 telefon, Super Cam CF 689 ağız içi kamera, Canon EOS 400D makro fotoğraf makinası) kullanılarak çekildi. Elde edilen fotoğraflar bilgisayara aktarıldı. İki farklı diş hekimi bilgisayar ekranında, kullanılan fotoğraf ekipmanından habersiz bir şekilde ve birbirinden bağımsız olarak ICDAS II kriterlerine göre fotoğrafları değerlendirdi. IBM SPSS 25 programında verilerin istatistiksel analizi yapıldı. Doğru teşhislerin yüzdesi, altın standartla uyum, duyarlılık, özgüllük ve gözlemciler arası uyum gibi geçerlilik parametreleri hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Gözlemciler arası uyum, in vitro (0,63-0,69) ve in vivo (0,70-0,87) ortamda bütün ekipmanlar için istatiksel olarak anlamlı ve önemli derecede uyumlu bulundu. Sadece ağız içi kameranın in vivo ortamda gözlemciler arası uyumu (0,87) mükemmel tespit edildi. Ekipmanların çürük teşhis sonuçlarının altın standart ile ilişkisi istatiksel olarak değerlendirildiğinde; in vitro ortamda teşhis yeterliliği Samsung Galaxy A70 (0,72) için en yüksek iken, in vivo ortamda Samsung Galaxy A71 (0,63) daha iyi olduğu gözlemlendi. Ağız içi kameranın teşhis yeterliliği (0,56) özellikle in vivo ortamda diğer ekipmanlara göre düşük bulundu. Makro fotoğraf makinası hem in vitro (0,67) hem in vivo (0,60) ortamda telefona benzer sonuçlar sergiledi. Sonuç: Okluzal çürüklerin teşhisinde kullanılan Samsung Galaxy A70 ve A71 akıllı telefonların etkinliklerinin; makro fotoğraf makinesi ile benzer, ağız içi kameraya kıyasla daha başarılı olduğu sonucuna varıldı. Ayrıca teledişhekimliği uygulaması için çekilen tüm fotoğraflar üzerinden değerlendirme yapıldığında hem in vitro hem in vivo şartlarında; ICDAS II skoruna göre başlangıç ve orta düzeydeki okluzal çürüklerin, şiddetli çürüklere göre daha yüksek doğrulukta teşhis edildiği gözlendi. Anahtar Kelimeler: Teledişhekimliği, Okluzal çürükler, ICDAS II, Fotoğraf çekimi