Televizyon dizilerindeki kadın karakterlerin Gustav Jung'ın analitik psikoloji kuramı ile analizi: Gülseren Budayıcıoğlu'nun uyarlama dram dizileri örneği

En çok tercih edilen kitle iletişim aracı olan televizyon, aynı zamanda, çeşitli programları aracılığıyla insanları en çok etkileyen medya türüdür. Türkiye'de bu programlar arasında haberlerden sonra en çok tüketilen tür, dramalar ya da halk diliyle dizilerdir. Diziler, içeriklerinde kullandıkları farklı ögeler aracılığıyla izleyiciye telkin etmek istedikleri mesajları iletmektedirler. Bu ögelerden en etkili olanı, izleyicide özdeşleşme duygusu yaratan karakterlerdir. Özdeşleşme duygusunun getirdiği benzer olma ihtiyacıyla birlikte bireylerin duygularında, düşüncelerinde, davranış şekillerinde ve hatta ideolojik ve kültürel değerlerinde değişiklikler gözlemlenebilmektedir. Bu bağlamda, televizyon araştırmalarında çeşitli yöntemlerle yapılan karakter analizi çalışmaları büyük önem taşımaktadır. Psikolojik kişilik çözümlemesi, karakter analizi çalışmalarında en çok kullanılan yöntemlerden birisidir. Carl Gustav Jung'un geliştirdiği Analitik Psikoloji kuramı; bireyi, kullanılan diğer kuramlardan daha detaylı bir şekilde, bilinçlilik düzeylerine göre incelemeyi mümkün kılmaktadır. Tüm özellikleri detaylıca ekrana yansıtılan karakterler, daha iyi bir analiz imkânı sağlamaktadır. Detay denince akla kitaplar gelmektedir. Yazara özgürce betimleme fırsatı yaratan kitaplar; olaylar, karakterler, mekânlar gibi birçok ögenin detaylarını okuyucuya vermektedir. Bu kadar detaya sahip eserlerin en sadık uyarlamaları da televizyon dizilerinde yapılabilmektedir. Ülkemizde, son beş yılda; Psikiyatrist Gülseren Budayıcıoğlu'nun, danışanlarının hayat hikayelerini kurguyalarak ele aldığı kitaplardan uyarlanan diziler izleyici tarafından oldukça ilgi görmekte ve çeşitli alanlardan uzmanların eleştirilerine konu olmaktadır. Gerçek kişilerden uyarlanmaları bağlamında toplumsal bir temsil oluşturan bu karakterlere dair analizlere literatürde rastlanmamıştır. Çalışmanın sınırlılıkları çerçevesinde, içerik çözümlemesi yöntemiyle ele alınan Zeynep, Safiye ve Alya karakterleri; çocukluk travmalarına bağlı olarak, aslında bilinçdışında yer alması gereken arketiplerinin özelliklerini bilinçlerine yansıtmaktadır. Hem karakterlere hem de çevrelerine zarar veren bu özellikler; karakterlerin bireyleşme süreçlerini başarıyla tamamlamaları sonucunda karakterler tarafından kabullenilerek olumlu yönde dönüştürülmektedir. Araştırma sonucunda, ele alınan karakterlerin kişiliklerine ve kişiliklerini oluşturan unsurlara dair bulgularla birlikte karakterlerin toplumsal temsil niteliği taşıması bağlamında ülkemizdeki kadınların sorunlarına ve bu sorunların nedenlerine dair bilgilere de ulaşılmıştır.